( L48 ) 



den Nèderlandschén tekst, waarop ook de in hét vervolg aangehaalde 

 bladzijden betrekking hebben betoogt de schrijver, dat de kern 



van den Hondsrug in Zuid-Drente bestaat uit Rijndiluvium, waarover 

 het glaciaaldiluvium vrij gelijkmatig is neergelegd ; op den rug zelf 

 in den vorm van een meestal minder dan 1 M. dikke laag blokzand, 

 aan de zijden vaak als meer of minder dikke banken blohleem. Deze, 

 vrij plaatselijke, waarnemingen geven hem aanleiding tot de hypothese, 

 volgens welke het geheele landijs niet in eene richting ongeveer lood- 

 recht op den Hondsrug ons land zou hebben bereikt, doch in tegen- 

 stelling daarmee in de lengterichting van den Hondsrug over onze 

 Noordelijke provinciën zou zijn gevloeid. In overeenstemming daarmee 

 was de onderlinge verschuivingsrichting van de deelen van een gespleten 

 kwartsietblok, door Dubois waargenomen. 



Dat is alles. Om misverstand te voorkomen, wil ik nog even letter- 

 lijk aanhalen (p. 49) : 



„De ligging van den opgerezen zandrug midden tusschen blokleein 

 doet tevens onderstellen, dat de richting van de ijsbeweging niet, 

 zooals gewoonlijk wel wordt aangenomen, een Noordoost — Zuidweste- 

 lijke of Noord — Zuidelijke *) was, maar eene volgens de as van den 

 Hondsrug van het Noordwesten naar het Zuidoosten. Daarmede is 

 uu de uit het verschoven kwartsietblok afgeleide en mij aanvankelijk 

 paradox voorkomende bewegingsrichting in goede overeenstemming." 



Na het mededeelen dezer hypothese tracht de schrijver zijne waar- 

 nemingen meer in 't bijzonder daardoor te verklaren. Ik behoef 

 daarop niet in te gaan. Alleen zij nog even vermeld, dat hij zijne 

 hypothetische bewegingsrichting tracht te steunen door een nieuwe 

 onderstelling aangaande de mogelijkheid van het terugdringen van 

 den Scandinavischen ijsslroom door den van Schotland komenden, 

 in de volgende woorden, p. 49 — 50: 



„Dat, niettegenstaande het overwegend of uitsluitend voorkomen 

 van Zweedsche, althans Scandinavische 2 ) gesteenten in de grond- 

 moraine onzer Noordoostelijke provinciën, deze toch in Noordwest- 

 Zuid-Oostelijke richting bij ons kunnen zijn aangekomen, is thans 

 minder bevreemdend, nu men weet, dat door den vorm van liet 

 Oostzeebekken en ook door het sainentreifen met andere ijsstroomen 

 herhaaldelijk de richting van ijsstroomen, die op Noord-Duitschland 



l ) Het is mij niet bekend, door wien het diluviutn onzer Noordelijke provinciën 

 aan een Noord — Zuid gerictaten ijsstroom wordt toegeschreven. 



~) Deze toevoeging wekt weer het vermoeden, dat de schrijver ook nog aan 

 Noorwegen denkt als oorsprongsgebied. Ook is het meerendeel der gesteenten in 

 de grondmoraine van den Honüsrug minder van Zweedschen, dan wel van bal- 

 tischen oorsprong. Daarover straks meer. 



