( 140 ) 



uitliepen, zeer belangrijk is gewijzigd geworden. Dergelijke factoren 

 kunnen den uit Zweden aanvankelijk naar het Zuidwesten x ) gerichten 

 ijsstrooin, welke ten slotte ons land bereiken zou, na over Denemar- 

 ken in het Noordzeebekken gekomen te zijn, vandaar naar het Zuid- 

 oosten hebben doen afwijken. Men weet niet, hoever de uit het 

 Zuiden van Schotland en het Noorden van Engeland in de laatstbedoelde 

 richting afdalende ijsstroom in de Noordzee is voortgedrongen ; hel 

 zou zeer wel mogelijk zijn, dat hij als een zeer machtige ijsstroom 

 den uit Zweden komenden in de .Noordzee ontmoet en hem dan naar 

 het Zuidoosten in de richting van Friesland, Groningen en Drenthe 

 teruggedrongen heeft." 



Ik wenseh nu eerst aan te toonen, dat het glaciale dek van den 

 Hondsrug in Dubois' zin niet bestaat. Daartoe is het voldoende op 

 te merken, dat op verschillende der hoogste punten van den Honds- 

 rug keileem voorkomt. 



1°. Dubois zelf heeft trouwens in zijn tweede mededeeling, waarin 

 talrijke waarnemingen over het voorkomen van leem in Zuid-Drente 

 zijn opgesomd, deze grondsoort ook aangetroffen op verschillende 

 plaatsen in den Hondsrug tusschen Buinen en Exlo, wel is waal- 

 zeer nabij den oostelijken rand, doch op de hoogste punten van den 

 Hondsrug (p. 151) a ). Bij een onlangs door mij ingesteld onderzoek 

 van genoemd baanvak van den N. O. L. S. is mij dit ook gebleken. 



2°. Verder komt keileem voor op het hoogste punt van den 

 Hondsrug bij Gasselte. Daar doorsnijdt de N. O. L. S. den bodem 

 tot eene diepte van ongeveer 5 M. en juist waar tegenwoordig een 

 brug over de baan ligt (vrijwel het hoogste punt van den omtrek) 

 bevindt zich onder een dunne zandige huinuslaag een 2 M. dikke 

 leemlaag met steenen. 



3°. Nog wil ik even melding maken van eene leemgroeve bij 

 Zuidlaren, ongeveer l s / 4 K. M. buiten het dorp, een 300 M. ten N. 

 van den weg Zuidlaren — Vries. Ofschoon daar het heuvelige karakter 

 van den Hondsrug minder goed te herkennen is, is toch duidelijk te 

 zien, dat genoemde plek tot de hoogste der omgeving behoort. De 

 leemlaag is daar 3 M. dik. 



] j De cursiveering is van mij. 



2 J Toch is dit voor den schrijver geen reden zijne hypothese te laten vallen. 

 Wel zegt hij, p. 151: „Het ontstaan van den Hondsrug naar de in de vorige mede- 

 deeling aangeduide hypothese kan aldus slechts met deze westelijke strook blok- 

 leem in verband worden gebracht", doch verder handhaaft hij, ook blijkens zijn 

 antwoord op de in den beginne aangehaalde kritiek van Lorié, de eens uitgespro- 

 ken meening. 



