( 198 ) 



geteekend is een punt, dat nader toegelicht moet worden aan de 

 hand der hier volgende j>/-projecties. 



In de fig. 8, 9 en 10 heb ik projecties voor de gevallen 1, 2 en 3 

 geteekend. Fig. 8 correspondeert met het geval 1, fig. 9 met het 

 geval 2 en tig. 10 met het geval 3. De beteekenis der verschillende 

 lijnen is door letters aangegeven ; zoo beteekent A, de vaste stof A, 

 B de vaste stof B en AB de vaste stof AB, L beteekent vloeistof 

 en G damp. E en E zijn de twee eutectische punten, a en a' de 

 tripelpunten van zuiver A en B. 



De ^-/-projecties laten verder zien, dat we hier een driephasenlijn 

 hebben voor AB -f- L -\- G bestaande uit twee continu in elkaar 

 overgaande takken, en dat we hier de in de voorafgaande verhandeling 

 besproken verschijnselen op grootere schaal moeten terugvinden. 

 Zooals reeds uit de p-.ï-doorsneden bleek, is het tripelpunt uiteen- 

 gevallen in twee punten F en F'. In het punt F raakt de lijn voor 

 AB + L en in F' de lijn voor AB -f G. 



Hoewel we bij de stelsels A B -J- L en A B -f- G te doen hebben 

 met stelsels van twee componenten in twee phasen, gedragen deze 

 zich als monovariante stelsels, omdat de samenstelling van beide 

 phasen identiek is. Dit is echter niet het geval voor het stelsel 

 vloeibaar A B -f- damp en dit is de reden, waarom de lijn voor L -f- G, 

 die in F aanvangt, niet kan worden aangegeven ; bij konstante tem- 

 peratuur hangt de druk hier nog af van het volume. 



Het punt F correspondeert niet met de maximum-driephasen- 

 temperatuur en dat is de oorzaak van de analogie met het geval in 

 de voorafgaande verhandeling toegelicht. 



Voor de gevallen 1 en 2 moet, zooals van dkr Waals bewezen 

 heeft, de driephasenlijn bij het smeltpunt F de richting van de smelt- 

 lijn bezitten. Daar nu in de meeste gevallen vi ^> v s , loopt de smeltlijn 

 van af het smeltpunt naar rechts. Dit brengt derhalve de noodzakelijk- 

 heid mede, dat het punt F, zie Fig. 8a, ligt onder R, d.w.z. bij een 

 druk kleiner dan die, welke met de maximum-driephasen-temperatuur 

 overeenkomt. Gaan we dus naar hoogeren druk, dan is de opeen- 

 volging deze : F', F, R. Uit de relatieve ligging van deze drie pun- 

 ten is het nu ook tevens duidelijk, dat in de fig. 4 en 5 de druk, 

 overeenkomende met de maximum-driephasen-temperatuur ECS, 

 moet liggen iets boven den smeltpuntsdruk e\ c\. 



Beschouwen we nu ook het zeldzaam voorkomende geval, dat 

 vi <^ v s en de smeltlijn dus naar links loopt, zooals in fig. Sb is aan- 

 gegeven, dan ligt het punt F boven het punt R, en de opeenvolging 

 naar hoogeren druk is dan F', R, F. Een gevolg van deze ligging 

 is, dat in dit geval de twee driephasendruklijnen ecs en c A e x s 1 (fig. 



