( 205 ) 



bestaan van oligonitrophile mikroben, die dus ook wel stikstofver- 

 bindingen als voedsel kunnen bezigen, maar alleen wanneer deze in 

 zeer verdunden toestand gegeven worden. 



Ik denk verder aan Uw proefnemingen met Bacteriën, die koolzuur 

 als koolstof bron in het donker kunnen gebruiken. Werd reeds vroeger 

 door U aangetoond, dat men op een dwaalspoor zou kunnen komen 

 bij Baeillus oligoearbophilus, daar deze leven kan ten koste van de 

 zeer geringe hoeveelheden organische stoffen, die in de laboratoriums- 

 lnclit voorkomen, verleden jaar werden de proeven van Nathanson door 

 U uitgebreid, waardoor blijkt dat koolzuur gereduceerd kan worden 

 door mikroben die hun energie verkrijgen hetzij uit zwavelwaterstof, 

 thiosulfaat of tetrathionaat of door denitrificatie met vrije zwavel. 



De methode om van massakulturen uit te gaan, waarbij de omstan- 

 digheden zoo gekozen werden, dat slechts die mikroben zich ontwik- 

 kelen, die aan bepaalde levensvoorwaarden geadapteerd zijn, heeft U 

 niet alleen hier, maar ook in andere gevallen tot belangrijke resul- 

 taten gevoerd. Ik denk aan Uw proeven met Ureumbacteriën, aan 

 die over boterzuurgisting, over sulfaatreduceerende organismen, vooral 

 aan die over anaërobiose. Hier geldt het een derde hoogst belangrijk 

 vraagstuk, aan welks oplossing Gij meewerkt. Pasteur had onze 

 denkbeelden omtrent ademhaling een radicale wijziging doen onder- 

 gaan door zijn ontdekking van anaërobe organismen. Met behulp 

 van de fraaie methode der sedimentfiguren bij bewegelijke bacteriën 

 kon door U aangetoond worden, dat verschillende mikroben zeer 

 verschillende zuurstofspanningen opzoeken, dat zij een zeer verschil- 

 lende behoefte aan vrije zuurstof hebben. Uw voortgezette onderzoe- 

 kingen voerden U ten slotte tot de voorstelling, dat ook de zoogenaamd 

 obligaat anaërobe organismen vrije zuurstof noodig hebben, zij het 

 dan ook zeer -weinig, zoodat volgens U beter gesproken wordt van 

 mikro-aërophilen . 



Wanneer hier over ademhaling gesproken wordt, denkt natuurlijk 

 ieder ook dadelijk aan Uw studiën over lichtende bacteriën, die zulk 

 een aantal verrassende nieuwe feiten leerden kennen; deze zijn wel 

 is waar niet afkomstig van de laatste tien jaar, maar Gij hebt de 

 toen het eerst gebezigde methode, de auxanographische, ook later 

 nog herhaaldelijk toegepast met schitterend succes. Ik wijs daarbij 

 b.v. op uw onderzoek over de glukase en over het voorkomen 

 daarvan, over het indigo-enzym, over sulfaatreduceerende Bacteriën 

 en zoo vele andere onderzoekingen op het gebied van stofwisselings- 

 processen. Hoe belangrijk deze ook zijn, ik zal er hier niet verder 

 op ingaan, om even de aandacht te vragen voor eenige van Uw 

 verhandelingen, die zich op een geheel ander gebied bewegen. 



