( 3(12 ) 



Toch had in 1891 Lorié, naar aanleiding van zijn onderzoek van 

 het hoogveen van Schoonoord, gezegd, dat het niet gerechtvaardigd 

 is om den Hondsrug als eindmoraine te beschouwen, voor degenen, 

 die hem werkelijk bezocht en onderzocht hebben. Hij beschouwt 

 hem als den eenigszins door het voortbewegend landijs opgeplooiden 

 rand van het Drentsen plateau 1 ). 



Enkele jaren geleden had ik herhaaldelijk gelegenheid tot het door 

 Lorié bedoelde bezoek en onderzoek. Daarbij bleek atdoend, dat de 

 Hondsrug in Drente geen eindmoraine is. Zijne geologische samen- 

 stelling, die ik voor de zuidelijke helft der lengte in Drente nader, 

 voor de noordelijke helft slechts meer oppervlakkig onderzoeken kon, 

 is daarmede onvereenigbaar ; immers de kern bleek geen moraine- 

 materiaal, doch van fluviatielen aard te zijn, uit Rijn-diluvium te 

 bestaan ). Intusschen bleek tevens, dat ook die tluviatiele kern 

 wel is waar zwak, toch onmiskenbaar opgewelfd is. Hoe die opwelving, 

 die ik ook niet met Lorié als eene plooi, ontstaan door de voort- 

 beweging van het landijs uit het noordoosten, kon verklaren, dan 

 wel ontstaan is, was de vraag voor welke ik in de tweede plaats 

 een oplossing te zoeken had. Ik kon mij namelijk niet vooi'- 

 stellen, dat het landijs den bodem voor zich zou hebben opgeplooid 

 zonder de kern van de plooi noemenswaard te verstoren, want de 

 contorties gaan niet diep in die kern, zijn laagvormige bouw is 

 over het geheel goed bewaard gebleven. Uitgaande van verschijnselen 

 waargenomen bij het landijs van Groenland, waarmede wij het 

 diluviale landijs het best vergelijken kunnen, onderstelde ik daar- 

 voor verschillende mogelijkheden. Ik wierp de mogelijkheid op, 

 dat het ijs zich in overlangsche richting over den Hondsrug bewogen 

 had en dat, om een of andere reden (ik onderstelde als mogelijk een 

 gemiddeld geringer belasting of gemakkelijker beweging juist boven de 

 tegenwoordige welving), daaronder verheffing heeft plaats gehad. De 

 richtingsverandering van den ijsstroom onderstelde ik te weeg gebracht 

 door een terugdringen van het noordsche landijs door het Britsche 

 in de Noordzee. 



Onlangs heeft nu een van van Calker's jongste leerlingen, Dr. 

 Gr. H. Jonker, gemeend, in deze Verslagen 3 ), mijne voorstellingen 

 te moeten bestrijden. Wel is waar blijkt, uit enkele regels aan 

 het slot van zijne bespreking, dat hij zich met de hoofdzaak 



J ) Handelingen van het 3de Nederl. Natuur- en Geneeskundig Congres. 1891. 

 p. 347 en 349. 



2 ) Verslagen van de Kon. Akademie v. Wetenschappen. Deel XI, (1902), 

 p. 43—50 en 150—152. 



s ) Deel XIV (1905), p. 146—153. 



