( 368 ) 



het Limburgsche krijtplateau (in 't naburige België tot 300 M. b. z.) 

 komen in het loss, en kwamen voordat men ze had uitgegraven, 

 zuidelijke zwerfblokken voor, vooral geaderde kwartsieten uit de 

 Ardennen, die tot 2 M. en meer grootste afmeting kunnen bereiken. 

 Waar men dus eene zoo ver reikende machtige ijsbedekking met 

 belangrijke ophooping in de Noordzee heeft aan te nemen, terwijl 

 men uit het verloop der glaciale strepen op den vasten ondergrond 

 in Noord-Duitscliland kan afleiden, dat dezelfde ijsstroom op een 

 zelfde of naburig punt, door plaatselijke omstandigheden, zeer verschil- 

 lende richtingen kan hebben aangenomen, zelfs meer dan 90° uit- 

 eenloopend, acht ik het volstrekt niet onmogelijk, dat in den Hondsrug, 

 en in het noorden van ons land in het algemeen, de richting van den 

 ijsstroom geheel van die in Noord-Duitschland kan hebben afgeweken. 



Bij de nog steeds zeer beperkte kennis van onze zwerfsteenen en 

 in overweging van het hier besprokene aangaande het tweemalig 

 vervoer van wellicht de meerderheid dier steenen acht ik de vroeger 

 door mij gemaakte en hier nader toegelichte onderstellingen omtrent 

 eene mogelijke wijziging der stroomrichting van het noordsehe ijs 

 over ons land, niet slechts gewettigd, maar als werkhypothese ook 

 noodig. Dat ,,voor het geval deze opvatting juist ware, een groot 

 aantal onderzoekingen over het „„Skandinaafach diluvium' 1 " op losse 

 schroeven zouden komen te staan" zal Dr. Jonker thans zelf wel 

 niet meer gelooven. Skandinavisch, juister noordsch, zal dat diluvium 

 wel blijven, al komt het mij gewenscht voor dat men naga of wellicht 

 in dat van Texel en Wieringen ook zwerfsteenen van andere her- 

 komst aanwezig zijn dan die welke men in het oosten van ons land 

 heeft waargenomen. 



Wat inderdaad op zeer losse schroeven staat zijn die alleen op 

 grond der diagnose van de zwerfsteenen (voorkomend op zoo grooten 

 afstand van de plaatsen hunner herkomst) afgebakende wegen, Avelke 

 het noordsehe landijs heet genomen te hebben. In dat opzicht schijnt 

 mij „herziening" en vooral verder uitzicht dan de Groninger Hondsrug 

 dringend noodig. 



Aardkunde. — Ter plaatsing in de werken der Akademie wordt 

 aangeboden door den Heer Martin eene verhandeling van 

 den Heer Dr. H. G. Jonkfr : „Bijdragen tot de hennis der 

 sedimentaire zwerfsteenen ia Nederland. 1. De Hondsrug in 

 de provincie Groningen. 2. Bovensilurische zwerfsteenen. 3 de 

 mededeeling. Zwerfsteenen van den ouderdom der Oostbaltische 

 Zone." 

 De Voorzitter wijst de Hecren Martin en van Be.mmklen aan om 



daarover verslag uit te brengen in de volgende vergadering. 



