( 376 ) 



pon kan en hoe in dit punt de sublimatielijn der verbinding aan de 

 driephasenlijn raakt. Zoodanig' punt is in fig. 1 in G aangeduid, de 

 sublimaüelijn door G L. 



Het bleef evenwel zeer gewenscht de wijze, waarop in zoodanig 

 geval de evenwichten vast-darap, vast-vloeistof en vloeistof-damp bij 

 de driephasenlijn aan elkaar sluiten, door eene voorstelling te ver- 

 duidelijken, waarin ook de verandering der concentraties van vloei- 

 stof en damp langs de driephasenlijn der verbinding met stijgende 

 temperatuur worden voorgesteld. 



De Heer Smits gaf hiervan nu onlangs l ) eene voorstelling door 

 eene samenhangende reeks p , ^-doorsneden eener ruimtefiguur uit 

 te werken, die voor het geval eener binaire verbinding in de plaats 

 treedt van de ruimtefiguur waarbij als vaste phasen alleen de 

 komponenten optreden. 



Een goed voorbeeld is te vinden in het onderzoek van Stortenbeker ! ) 

 over het stelsel Chloor + Jodium. Hier vindt men namelijk dat zoo- 

 wel de verbinding JC1 als JC1 3 bij hun snieltpunt een damp geven 

 die meer Cl bevat, doch bij lagere temperatuur een punt op hunne 

 driephasenlijn hebben waar de damp gelijk wordt aan de verbinding. 

 Stortenbeker had dit feit reeds bij zijn onderzoek opgemerkt, maar 

 was niet nader op de zaak ingegaan. Nadat ik in 1896 mijnej), t, x- 

 figuur voor binaire mengsels had voltooid, heb ik ook voor dit geval 

 de ruimtevoorstelling ontworpen en was toen reeds langs grafischen 

 weg tot het inzicht gekomen dat het punt G de hoogste temperatuur 

 is, waarbij eene verbinding naast damp van gelijke samenstelling be- 

 staan kan. 



Bancroft 3 ) heeft daarna naar aanleiding van de verhandeling van 

 van der Waals het geval van JC1 door eene voorstelling van par- 

 tiaaldrukken trachten te verduidelijken, die mij minder geschikt lijkt 

 om den samenhang der phasenevenwichten te overzien. De door 

 Smits thans uitgewerkte voorstelling (zie fig. 4 zijner mededeeling) 

 is eene p , «-projectie van de door mij opgestelde ruimtefiguur met 

 p , t , x als coördinaten, welke ruimtefiguur echter nog niet gepubli- 

 ceerd was. 



Deze voorstelling is geschikt om onmiddellijk duidelijk te maken 

 welke de transformaties, zijn die door verandering van druk of 

 temperatuur op de verschillende gedeelten der driephasenlijn plaats 

 vinden en ten slotte voeren tot verdwijnen van een derdrie phasen. 



Die transformaties worden allereerst beheerscht door het verband 



i) Verslag Akad. Juni 1905, 192. 



2) Ree. Trav. Chim. 7. 183. 1888. 



s ) Journ. Phys. Ghemistry 3. 72 1899, 



