( 39fi ) 



Physiologie. De Heer Zwaardemaker biedt eene mededeeling 



aan: „Over het onderscheidingsvermogen mor toonintensiteiten" 

 volgens proefnemingen van den Heer A. Deenik. 



De „Unterschiedsschwelle" voor impulsieve geluiden (vallende 

 kogels en hamers) is veelvuldig en veelzijdig bestudeerd, maar betref- 

 fende de „Unterschiedsschwelle" voor toonintensiteiten beschikken 

 wij tot dusverre slechts over enkele, terloops door M. Wien in zijne 

 dissertatie medegedeelde gegevens. 



M. Wien vond de verschildrempelwaarde voor de 3 tonen, waartoe 

 hij zijn onderzoek beperkte, als volgt: voor a gemiddeld 22.5°/ 

 (met 18.2 en 27 als extremen), voor e' 17.6% (één bepaling), voor 

 a' gemiddeld 14.4% ( m °t 10.8 en 22.5 als extremen). Het scheen 

 gewenscht zulk een onderzoek door de geheele toonladder te ver- 

 richten en ook in andere opzichten op breedere grondslagen te 

 vestigen. Op mijn verzoek verklaarde de Heer A. Deenik zich hiertoe 

 bereid, en ik veroorloof mij zijne uitkomsten hier in het kort mede 

 te deelen, onder verwijzing voor eene uitvoerige beschrijving naar 

 een proefschrift over dit onderwerp, dat van de hand van den Heer 

 Deenik weldra het licht zal zien. 



Stemvorkproeven. 



Eene electromagnetisch gedreven stemvork wordt in een vertrek 

 naast het geluidsvrij kabinet van het physiologisch laboratorium 

 opgesteld en op een bepaalde amplitudo in gang houden. Deze ampli- 

 tudo kan door middel van het GiiADENiGo'sche driehoekje mikros- 

 kopisch worden gemeten. Normaal op de as dezer stemvork is een 

 in graden verdeelde cirkel geplaatst, waaraan een tweetal hoorbuizen 

 zoo bevestigd zijn, dat haar radiaire verlengingen de as der stemvork 

 in het tooncentrum snijden. Deze hoorbuizen kunnen langs den 

 geheelen omtrek van den graadboog worden verplaatst en daarbij 

 naar willekeur in de KiESSLiNo'sche interferentievlalvken, in de vlakken 

 van maximumgeluid of daar tusschen gebracht worden. 



De hoorbuizen worden door dikwandige, ook nog verder acustisch 

 geïsoleerde, caoutehoucbuizen in het inwendige van het geluidvrij 

 kabinet geleid. Aldaar kan door middel van een driewegkraan 

 afwisselend of de eene óf de andere buis worden beluisterd, óf ook 

 wel, door de kraan in gesloten stand te brengen, volkomen acustische 

 rust worden verkregen. 



Een helper verschuift nu één der hoorbuizen, terwijl de andere 

 hoorbuis vast wordt gesteld in het vlak van maximum geluid, telkens 



