( 401 ) 



Physiologie. De Heer Hamburger biedt een mededeeling aan 



over : „Een methode ter bepaling der osmotische drukking van 

 zeer geringe hoeveelheden vloeistof". 



Niet zelden komt het voor, dat men van normale of pathologische 

 lichaamsvochten, waarvan men niet meer dan 7, of 7< cc - * er 

 beschikking heeft, de osmotische drukking wenscht te weten. Voor 

 zulk een geval zag ik mij onlangs geplaatst toen mij van oplitalmo- 

 logische zijde de vraag werd voorgelegd, hoe groot de concentraties 

 van vloeistoffen behoorden te zijn, die men voor de behandeling van 

 het oog aanwendt. Het scheen mij rationeel ■ — en de onderzoekingen 

 van Massart ') rechtvaardigden dit - - zoodanige concentraties aan te 

 wijzen, die dezelfde osmotische drukking bezaten als het natuurlijke 

 medium van cornea en conjunetiva, namelijk het traanvocht. 



Tot dusverre echter was deze waarde, althans langs directen weg, 

 nog niet bepaald, hoogstwaarschijnlijk wegens de moeilijkheid, een 

 hoeveelheid van die vloeistof te verkrijgen, groot genoeg voor de 

 toepassing van de gebruikelijke methoden, nl. de vriespunt- en bloed- 

 lichaampjesmethode. 



Dit gaf mij aanleiding naar een modus operandi te zoeken, waarbij 

 % cc, desnoods 1 / < cc. vocht voldoende kon geacht worden. Het 

 mocht mij gelukken zulk een methode te vinden. 



Zij berust op het reeds bekende beginsel, 2 ) dat het volume der 

 bloedlichaampjes in hooge mate afhankelijk is van de osmotische 

 drukking der oplossing waarin zij zich bevinden. 



Dit beginsel is hier op de volgende wijze in toepassing gebracht. 



In een trechtervormig glazen buisje, waarvan de cylindrische hals 

 wordt gevormd door een gecalibreerde capillaire buis, die van 

 onderen is dichtgesmolten 3 ), wordt de te onderzoeken vloeistof 

 gebracht. Laat dit zijn 7j ec - in andere trechtervormige buisjes van 

 gelijke gedaante en grootte brengt men 7« cc - van Na Cl-oplossingen 

 van verschillende concentratie (0.8%, 0.9%, 1%, 1.1%, 1.2%, 1.3%. 

 1.4"/,, 1.5%, 1.67„) en bedeelt nu de vloeistoffen ieder met 0.02 cc, 

 bloed. Na een half uur gewacht te hebben — in welk tijdsverloop de 

 bloedlichaampjes met hun omgeving stellig osmotisch evenwicht gemaakt 

 hebben — worden de buisjes in een centrifuge geplaatst en daarin 

 gecentrifugeerd totdat de sedimenten niet meer van volume veran- 

 deren. Het ligt nu voor de hand dat de osmotische drukking der te 

 onderzoeken vloeistof zal overeenkomen met die Na Cl-oplossing 



!) Massart, Archives de Biologie 9 1889, p. 335. 



*) Hamburger, Centralblatt f. Physiologie, 17 juni 1893. 



3 ) Hamburger, Journal de Physiol. norm. et palhologique 1900 p. 889. 



