( 415 ) 



twee uurwerken, N°. 1 en N°. 2, zoodanig geplaatst dat zij met 

 hunne achterkanten tegen dezelfde staaf rustten *) het ééne, en wel 

 steeds N°. 2, de beweging van het andere overnam zoodat na eenigen 

 tijd N°. 1 tot stilstand kwam, zelfs indien in den aanvang N°. 2 in 

 rust was en uitsluitend N°. 1 in beweging werd gebracht. Later 

 bevond hij dat de onderlinge invloed zeer werd versterkt door de 

 wanden der beide klokken door een houten stok te verbinden 3 ). 

 Ook wist hij te bewerken, door aan hunne slingers de grootst 

 mogelijke beweging te geven, dat de klokken belde doorliepen, 

 waarbij zij afwisselend een deel der beweging van elkander over- 

 namen volgens eene periode die langer werd naarmate de uurwerken, 

 wanneer zij buiten verband met elkander opgesteld werden, een 

 gelijker gang hadden 3 ). Daarbij nam hij tevens waar dat beiden, 

 nadat zij weder op de beschreven wijze in verband met elkander 

 gebracht waren, een volkomen gelijken gang aannamen gelegen tus- 

 schen degenen welke zij ieder afzonderlijk bezaten. 



3. Na dien tijd zijn verschillende mechanismen waarbij dergelijke 

 sympathieversehijnselen optreden kunnen, theoretisch en experimenteel 

 onderzocht geworden ; zóó door Euler 4 ) het geval van twee weeg- 



1 ) "The two Glocks were in separate Cases, and . . . the Backs of them rested 

 "against the same Rail." 



2 ) "I put Wedges under the Bottoms of both the Cases, to prevent their hearing 

 "against the Rail ; and stuck a Piece of VVood between them, just tight enough 

 "to support its own Weight." 



3 ) "Finding them to act thus mutually and alternately upon each other, I set 

 "them both a going a second time, and made the Pendulums describe as large 

 "Arches as the Cases would permit. During this Experiment, as in the former, I 

 "sometimes found the one, and at other times the contrary Pendulum to make the 

 "largest Vibrations. But as they had so large a Quantity of Motion given them 

 "at first, neither of them lost so much during the period it was acted upon by 

 "the other as to have its Work stopped, but both continued going for several 

 "Days without varying one Second from each other" ... "Upon altering the Lengths 

 "of the Pendulums, I found the Period in whieh their Motions increased and 

 "decreased, by their mutual Action upon each other, was changed ; and would be 

 "prolonged as the Pendulums came nearer to an Equality, which from the Nature 

 "of the Action it was reasonable to expect it would." Wij zullen later zien dat 

 er vermoedelijk eene onjuistheid was in deze waarnemingen. De bij voortduring 

 plaats vindende energie-overdrachten en de volkomen gelijke gang der uurwer- 

 ken zijn zaken die o. i. elkander uitsluiten. 



*) Novl commenlarii Ac. Sc. Imp. Petropolitanae, T. 19, 1774, p. 325—339. 

 Terecht is door Routh, Dynamics of a syslem of rigid bodies, Advanced part, 

 Chapt. II, Art. 94, die aldaar de juiste oplossing geeft, gewezen op eene fout in 

 Euler's oplossing en evenzeer in die geteekcnd D. G. S. welke voorkomt in The 

 Cambridge math. Journ. van Mei 1840,Vol.2, p. 120—128. Ook is Euler's behandeling 



