(425) 



drijfwerken en van de wrijvingen die bij de beweging van het 

 freem optreden. Zijn die vermogens groot genoeg om bij een uitslag 

 der slingers, waarbij de drijfwerken in gang blijven, de bedoelde 

 wrijvingen te overwinnen dan zal er eene beweging K i rc l -\- K 3 «, 

 overblijven bij welke de waarden van K x en K„ en dus ook van 

 hunne verhouding, ten slotte uitsluitend afhangen zal van de vermogens 

 dier drijfwerken en van de wrijvingen. En dat in het algemeen zulk 

 eene beweging betrekkelijk gemakkelijk zal kunnen onderhouden 

 worden blijkt uit eene stelling wier bewijs wij tot § 14 uitstellen 

 om het voor alle gevallen tegelijk te kunnen leveren, de stelling 

 namelijk dat voor principale slingeringen wier X weinig van l x of 

 van / 3 verschilt, wat daarvan ook de oorzaak moge zijn, de kineti- 

 sche energie van de beweging van het freem gering zal zijn verge- 

 leken met die van den overeenkomstigen slinger. Bij deze ten slotte 

 overblijvende beweging zullen dan beide uurwerken elk hun eigen 

 gang bezitten : ) waarbij echter geringe periodieke wijzigingen in 

 hunne amplituden worden waargenomen, die een gevolg zijn der 

 samenwerking der beide overgebleven principalen, wier perioden 

 onderling aanmerkelijk verschillen, indien l x en / 2 in voldoende mate 

 ongelijk zijn. 



11. Laten wij nu echter onderstellen dat /, en I„ aanvankelijk 

 zeer verschillend, al meer en meer met elkander, bijv. door ver- 

 schuiving der slingerlenzen, in overeenstemming gebracht worden. 

 Het voornaamste gevolg daarvan zal moeten zijn, blijkens verg. (15), 

 dat de uitslagen der beide slingers zoowel voor iT,«, als voor K,ir t 

 meer en meer met elkander vergelijkbaar worden. Ten gevolge 

 daarvan zullen wij ten slotte om hunne beweging bij de samen- 

 gestelde slingering K 1 it ï -\- A' 3 .t, te verkrijgen voor ieder van hen 

 samen te stellen hebben twee slingeringen met vergelijkbare ampli- 

 tuden en wier slingertijden weinig van elkander verschillen. Zooals 

 men weet voert dit voor beide slingers afwisselend tot tijdperken 

 van relatief grootere en kleinere bewegelijkheid, m. a. w. tot het 

 verschijnsel van het beurtelings van elkander overnemen der bewe- 

 gingsenergie en zal de periode waarin dit afwisselend overnemen 

 geschiedt des te langer zijn naar mate l, en l t minder van elkander 

 verschillen J ). 



l ) Beide gangen echter iets sneller dan bij onafhankelijke opstelling. 



-) Deze verschijnselen doen denken aan het door Ellicott bij zijne latere waar- 

 nemingen (zie noot (3) p. 415) opgemerkte. Toch is de overeenstemming niet volkomen 

 daar in het hier behandelde geval de beide uurwerken hun verschillenden gang 

 blijven behouden, terwijl Ellicott uitdrukkelijk mededeelt dat beide gedurende vele 

 dagen geen secunde ten opzichte van elkander verliepen. Wij zullen daarom op 

 deze waarnemingen bij het geval C moeten terugkomen. 



