{ 440 ) 



aanvankelijk te Groningen, later liier ter stede eene bijdrage tot de 

 beantwoording dezer vragen geleverd door een zorgvuldig experi- 

 menteel onderzoek ; hij is begonnen, zich omtrent de zuiverheid 

 van het door hem gebruikte toluol en broom door toepassing van 

 speciale zuiveringsmethoden de meest mogelijke zekerheid te ver- 

 schaffen, waarop ik hier niet verder inga, maar waarvoor ik naar 

 zijn proefschrift verwijs. 



Daar de samenstelling van het reactiemengsel, bestaande uit ortho- 

 en parabroomtoluol en benzylbromide, moest bepaald worden, eene 

 methode daarvoor echter niet bestond, was het noodig eene zoodanige 

 uit te werken ; en om dit te kunnen doen, moest men eerst de 

 drie genoemde stoffen in chemisch zuiveren toestand in handen 

 hebben, teneinde kunstmengsels te maken van bekende samenstel- 

 ling en hierop de analytische methoden te beproeven. 



De bereiding van parabroomtoluol en van benzylbromide in zuiveren 

 toestand leverde geene moeielijkheden op. Eerstgenoemd lichaam 

 werd uit paratoluidine verkregen door diazoteering, en daar dit 

 laatste vast is, kan het door omkrystalliseeren uit ligroine zeer ge- 

 makkelijk van eventueel aanwezige geringe hoeveelheden zijner 

 isomeren bevrijd worden en dus parabroomtoluol ieveren, dat deze 

 ook niet bevat. Benzylbromide werd uit benzylalcohol en broom- 

 waterstofzuur gemaakt. Daarentegen was de bereiding van zuiver 

 orthobroomtoluol niet zoo gemakkelijk. Ook dit werd uit het over- 

 eenkomstige toluidine bereid, maar de moeielijkheid was, dit eerst in 

 zuiveren toestand te bereiden. Deze werd overwonnen op de wijze, 

 die reeds in deze verslagen (zitting van 26 Nov. 1904) is medegedeeld. 



Bij het eigenlijke onderzoek werd steeds een groote overmaat 

 toluol genomen (8 mol toluol op 1 mol broom), om met zekerheid de 

 vorming van hoogere substitutieprodukten te vermijden. Behalve de 

 drie bovengenoemde stoffen, bevat het reactiemengsel dus eene groote 

 hoeveelheid toluol ; verder is broomwaterstof aanwezig en dikwijls 

 ook eene kleine hoeveelheid onverbruikt bromium, vooral bij de 

 reacties, die in het donker werden uitgevoerd. Met dit reactieprodukt 

 werd nu ter quantitatieve bepaling zijner bestanddeelen als volgt 

 gehandeld. Doorzingen van een langzamen luchtstroom verwijderde 

 vrijwel quantitatief den broomwaterstof, die in water werd opgevangen 

 en getitreerd; de zoo gevonden hoeveelheid is aequivalent met de 

 gebromeerde produkten en dient dus als maat voor hen. Ter bevrijding 

 van en bepaling van eventueel aanwezig vrij broom wordt de vloei- 

 stof nu in joodkalium-oplossing uitgegoten en het afgescheiden jodium 

 met thiosulfaat bepaald. De vloeistof wordt nu met water gewasschen, 

 en gedroogd en in een luchtbad door kokende amylalcohol verhit 



