( 441 ) 



wordt liet toluol afgedistilleerd. Door bepaling van liet spee. gew. 

 van het overgedistilleerde toluol bleek, dat dit geen noemenswaardige 

 hoeveelheid bromeeringsproducten had medegevoerd. 



Na deze bewerkingen bestond de vloeistof nu nog uit de broom- 

 toluolen en benzylbromide, behalve nog eene kleine hoeveelheid toluol. 

 In dit mengsel kan het benzylbromide bepaald worden door alcoholisch 

 zilvernitraat, dat quantitatief broomzilver geeft. 



Ten einde nu nog te bepalen, in welke verhouding ortho- en para- 

 broomtoluol aanwezig zijn, moest het benzylbromide uit het mengsel 

 verwijderd worden. Dit gelukte door het met dimethylaniline samen 

 te brengen. Er ontstaat dan quantitatief een ammoninmbromide, dat 

 zich in hoofdzaak als krystalmassa afzet. Door wasschen der overge- 

 bleven vloeistof met zeer verdund salpeterzuur wordt de overmaat van 

 dimethylaniline en het nog opgeloste ammoninmbromide verwijderd, 

 zoodat men nu ten laatste een mengsel overhoudt, dat enkel nog 

 uit de broomtoluolen bestaat. Wordt dit gedroogd en in vacuo gedistil- 

 leerd, dan is het geschikt ter bepaling dezer isomeren. Hiervoor werd 

 het stolpunt van de zoo gezuiverde vloeistof bepaald. Door middel 

 der stolpuntskromme van ortho- en parabroom toluol, die de heer 

 van der Laan vooraf construeerde liet zich uit genoemd punt ter- 

 stond de samenstelling van het mengsel vinden. Door de analyse 

 van eene reeks kunstmengsels overtuigde hij zich, dat deze methode 

 van analyseeren resultaten geeft die binnen ca. 1% nauw keurig zijn, 

 wat voor het beoogde doel voldoende is te achten. 



Met behulp van de daareven beschreven methode verkreeg de 

 heer van der Laan nu* de volgende uitkomsten : 



1. Invloed van de temperatuur. De kolf, die het mengsel van 

 broom en toluol bevatte werd zorgvuldig in het donker gehouden. 

 Waarnemingen werden gedaan bij 25°, 50°, 75° en 100°. Bij 25° 

 had de inwerking zeer langzaam plaats ; na eene week was nog 

 niet al het broom verdwenen. Bij 50° was dit reeds na 3 dagen het 

 geval. < onderstaande tabel bevat de analyses der reactiemengsels, 

 waarbij moet worden opgemerkt, dat deze cijfers de gemiddelden 

 van 3 a 4 goed overeenkomende bepalingen zijn. 



Hieruit blijkt, dat in het donker bij stijgende temperatuur eene 

 regelmatige stijging van het gehalte aan benzylbromide plaats heeft, 

 en wel wordt deze per graad grooter bij toename der temperatuur. 

 Door graphische extrapolatie blijkt, dat beneden 17° geen benzyl- 

 bromide meer ontstaat, boven 83° daarentegen dit het eenige reactie- 

 product is. Deze gevolgtrekkingen moeten echter nog experimenteel 

 onderzocht worden. De verhouding waarin ortho- en parabroomtoluol 

 ontstaan verplaatst zich ook eenigszins en wel ten gunste van eerst- 



