( 440 ) 



uitspraken, dat hel vaderland ilior zwerfb'lokken in Skandinavië te 

 zoeken was. Deze zienswijze werd ook door anderen gedeeld, maar 

 eerst na het verschijnen der verhandeling van ,1. F. L'. Hausmann ') 

 vond zij algemeen ingang. Men meende thans alléén nog te moeten 

 uitmaken langs welken weg en door welke midddclen het vervoer 

 had plaats gehad. Aan de mogelijkheid dat ook andere landen het 

 hunne tot die steenen konden bijgedragen hebben, werd veel minder 

 gedacht. 



Eerst in het jaar 1844 meende W. C. H. Staring bij het onder- 

 zoek naar de geaardheid dier zvverfblokken te ontwaren dat, wat 

 de rolsteenen van zandsteen en kwartsiet betreft, deze evenzeer ge- 

 vonden werden in de Ardennen, in Marks- en Bergsland, aan den 

 Harts en in Skandinavië 2 ). Op zijne eerste geologische kaart heeft 

 hij dan ook nog geene verdeeling van deze diluviale gronden voor- 

 gesteld s ). 



Twee jaren later maakte hij echter de opmerking, dat terwijl in 

 Twente en in het oostelijke Salland, en waarschijnlijk op de geheele 

 Veluwe, kwarts, roode en zwartachtige jaspis de hoofdmassa der 

 zwerfsteenen uitmaakten, men bij het naderen van den Havelter 

 Berg vóór Steenwijk, wanneer men van de Meppelsche zijde opstijgt, 

 deze plotselijk door vuursteen vervangen vindt. Hetzelfde verschijnsel 

 werd bij Steenwijk, het Steenwijkerwold en zelfs bij Yollenhove 

 opgemerkt '). Dit feit deed hem er toe besluiten twee verschillende 

 diluviale vormingen aan te nemen, n.1. eene ,,Vuursteenvloed vorming", 

 waarvan de oorsprong aan de Oostzee te zoeken was, en eene van 

 de Ardennen afkomstige „Kwartsvloedvorming". ■.-: 



In 1854 had Staring zijne denkbeelden gewijzigd. De naam van 

 „Vuursteenvloedvorming" werd in dien van „Skandinavisch diluvium" 

 veranderd, terwijl de „kwartsvloedvorming" niet meer als van de 

 Ardennen afkomstig beschouwd werd en den naam verkreeg van 

 „Rijn-diluvium", waaronder tevens begrepen werden die tusschen 

 Maas en Rijn gelegen afzettingen. De bezuiden de Lek gelegen 

 gronden eindelijk, werden als „Maas-diluvium" beschouwd. Uitdruk- 

 kelijk werd er intusschen bijgevoegd : „Men moet echter uit de 

 „namen geenszins afleiden dat alléén Scandinavië de beslanddeelen 



!) Verhandelingen over den oorsprong der Graniet en andere primitieve Rots- 

 hlokken, die over de vlakten der Nederlanden en van het Noordelijk Duitschland 

 verspreid liggen. Natuurk. Verhandelingen der Hollandsche Maatsch. van Wetensch. 

 XIX Haarlem 1831, p. 341—349. 



3 ) De Aardkunde en de Landbouw in Nederland. Zwolle 1844, p. 14. 



3 ) Proef eener geologische kaart van de Nederlanden. Groningen 1844. 



*) De Aardkunde van Salland en het Land van Vollenhove. Zwolle 1840, 

 p. 8, 9, 53. 



