( 450 ) 



1. Provincie Utrecht: spoorweg-insnijding nabij Rhenen aari de 

 Lek, Darthuizer Berg, zandkuil ten N. van Rijsenburg, spoorweg- 

 insnijding te Maarn (zeer gewoon), heide bij de piramide van Austerlitz, 

 bij Zeist, Heidebosch bij Huis ter Heide tusschen de stations de Bilt 

 en Zeist, achter Houderinge bij de Bilt, Soester Berg. 



2. Provincie Noord-Holland : Hilversum en de zanderij ten N. van 

 Larenberg. 



3. Provincie Gelderland : heide bij Epe, Bennekom bij Wageningen, 

 Eerbeek bij Dieren, omstreken van Eibergen op verschillende punten, 

 Borculo, Groenlo en Hettenheuvel bij Doetichem. 



4. Provincie Overijsel : Heriker Berg bij Markelo. 



Het spreekt van zelf dat dergelijke zwerfsteenen bezuiden den 

 Rijn in nog veel grooter getale verwacht moeten worden en inderdaad 

 zijn dergelijke kwartsieten in het Maas-dilivium in België sinds langen 

 tijd bekend. In de provincie Limburg behooren zij eveneens tot de 

 meest gewone zwerfblokken. Alph. Erens vond er één, die niet 

 minder dan 3 M. hoog, 2,6 M. lang en 0,6 M. breed was 1 ) Volgens 

 denzelfden schrijver zijn zij ook in de provincie Noord-Brabant zeer 

 verpreid, hoewel zij aldaar slechts bij uitzondering die grootte be- 

 reiken als in Limburg. J. Lorié vond nog dergelijke rolsteenen op 

 de Mooker Heide, en op de Schaiksche Heide, maar verder ook in 

 Zuid-Holland op het strand de Springer op Goedereede en bij Rockanje 

 op het eiland Voorne. 



,,Porphyroïden." Het beste bewijs voor het enorme vervoer van 

 rotsmassa's dat van uit de Ardennen moet plaats hebben gehad, 

 leveren de zoogenaamde porphyroïden. Deze zijn beperkt tot het 

 gebied tusschen Revin en Deville, alwaar zij, vooral nabij Laifour 

 en Mairus, smalle gangen van 0.1 tot 20 M. breedte, konkordant 

 tusschen de lagen van liet devillo-revinien vormen. Men kent er 

 slechts een 17-tal vindplaatsen van dit uitermate karakteristiek ge- 

 steente'). In een blauwgrijze, veelal grijsachtige grondmassa vindt 

 men verspreide porfierische individuen van blauwachtig kwarts en 

 van veldspaat. Wegens de eigenaardige liggingsverhouding en de 

 somtijds schieferachtige struktuur, werd dit gesteente door tal van 

 onderzoekers tot de kristallijne sediment-gesteenten gerekend, terwijl 

 anderen den eruptieven oorsprong bepleitten. Vooral Ch. de la Vallée 

 Poussin en A. Renard, die de meest uitvoerige beschrijving hebben 



x ) Recherches sur les formations diluviennes du sud des Pays-Bas. Archives 

 Teyler (2) III. 6ème partie. Haarlem 1891, p. 23. 

 2 ) J. Gosselet. L'Arderme. Paris 1888, p. 86. 



