( ±6Ï ) 



Turnhout en te Poppel, halverwege tusschen de laatstgenoemde plaats 

 en Tilburg, erratisehe blokken opgemerkt had, waaronder één_van 

 200 K.G. zwaarte '). Door G. Delwaque werd alsdan opnieuw mel- 

 ding gemaakt van twee granietrolsteenen uit de omstreken van 

 Maastricht 2 ). Een meer nauwkeurig onderzoek werd echter eerst 

 gedurende de laatste tientallen van jaren ingesteld, waarvan het 

 resultaat is geweest, dat op talrijke punten noordsche zwerfsteenen 

 geconstateerd werden, blijkens de mededeelingen van C. Bamps, 

 V. Becker, E. van den Broeck, P. Cogels, E. Delvaux, G. Dewalque, 

 A. Erens, O. van Ertborn, J. Lorié, A. Renard en Ch. de la 

 Valide — Poüssin. 



Ook op een ander punt moge nog gewezen worden, nl. het optre- 

 den van uit het Rijngebied afkomstige gesteenten in de zooeven 

 genoemde streken. De eerste vondsten door G. Dewalque gedaan, 

 zijn twijfelachtig. Zij betreffen rolsteenen van de lava van Nieder- 

 mendig bij Andernach, die in het dal der Amblève voorkomen, maar 

 gehouden werden voor de fragmenten van molenaarsteenen, die te 

 Stavelot en Malmedy gebruikt werden. Later spoorde E. Delvaux 

 fragmenten van lava en puimsteen in het diluvium van de Campine 

 op "), maar vooral door A. Erens werden een niet gering aantal 

 steenen van Rijnschen oorsprong bekend gemaakt, zooals lava van 

 Niedermendig, puimsteen en Taunus-kwartsiet 4 ). Later heeft deze 

 schrijver nog er bijgevoegd trachiet van den Drachenfels, bazalten 

 en hoornblendeandesiet uit het Zevengebergte, alsmede melafier en 

 achaat uit het Nahegebied 6 ). Al deze in Zuid-Limburg gedane vond- 

 sten zijn wel niet anders te verklaren, dan dat deze steenen tezamen 

 met het uit Skandinavië afkomstige materiaal naar het Zuiden 

 gebracht werden. 



Het kan niet ontkend worden, dat het aantal gevonden zwerfsteenen 

 van Skandinavischen oorsprong veel geringer is ten Zuiden van den 

 Rijn, dan ten Noorden daarvan. Dit verschijnsel kan echter op de 

 volgende wijze verklaard worden : 1°. moet het Skandinavisch mate- 

 riaal gedurende den naar het Zuidwesten gerichten loop van den balti- 

 schen ijsstroom op zichzelf reeds eene relatieve vermindering hebben 



*) Buil. Soc. paléontolog. Bruxelles p. 36. (Séance du 5 Septembre 1858). 



2 ) Prodrome d'une description géologique de la Belgique. Bruxelles et Liége. 

 1868, p. 237. 



8 ) Les anciens dépöts de transport de la Meuse. Ann. Soc. géol. de Belgique 

 XIV. 1886-87. Mém. p. 102. 



*) Note sur les roches cristallines . . . Ann. Soc. géolog. de Belgique XVI. 1888— 

 89. Mém. p. 414, 439—441, 444. 



6 ) Recherches sur les formations diluviennes du sud des Pays-Bas. Archives 

 Teyler (2) III. 6* rae partie. Haarlem 1891. Tableaux synoptiques I— V. 



