( 462 ) 



ondergaan, door de vermenging van zijn morainen-materiaal met dat 

 van andere herkomst, 2°. met de vermenging van het moraine- 

 materiaal afkomstig van den Ardennengletscher moest het relatieve 

 gehalte nog meer verminderen, 3°. met het bereiken zijner zuidelijke 

 grens begon reeds spoedig het smeltproces. Eerst tijdens zijnen terug- 

 tocht bleef de baltische ijsstroom nog een tijdlang stationair, waar- 

 door de frontmoraine van af de Zuidkust van de Zuiderzee tot aan 

 de Grebbe en verder - zooals J. Lorié aangetoond heeft ') — over 

 Nijmegen tot Krefeld zich heeft kunnen vormen. De gletschervor- 

 mingen, die thans bezuiden den Rijn gelegen zijn, waren daarna — 

 dus gedurende den interglacialen tijd — blootgesteld aan de wilde 

 wateren der Maas. Zooals boven reeds opgemerkt werd, verhieven 

 zich deze tot meer dan 200 M. boven zee, althans tusschen Namen 

 en Dinant, zooals door het hoogterras wordt aangetoond. Hoewel 

 dit hoogterras naar het Noorden toe langzamerhand lager wordt, 

 zoo is hare ligging in de omstreken van Nijmegen nog altijd 

 tusschen 50 en 100 M. -|- A.P. 3 ). Aan deze uitwerkingen van de 

 Maas is het te danken, dat de zwerfsteenen in Noord-Brabant en 

 Limburg doorgaans veel kleiner en meer gerold zijn, dan in de dilu- 

 viale afzettingen benoorden den Rijn. Eindelijk is er een groot gedeelte 

 der gletschervormingen aan het oog onttrokken door de breede 

 alluviale strook van de Rijn-delta, die zich na de doorbraak van den 

 Rijn bij Nijmegen, in verband met niveau-veranderingen van tekto- 

 nischen aard, gevormd heeft, 



In ieder geval is het geheel buitengesloten, dat in het begin van 

 de quartaire periode de Maas boven Maastricht in zee uitstortte en 

 aldaar een aestuarium vormde, zooals dit door M. Moürlon 3 ) en 

 A. Rütot 4 ) wordt voorgesteld. Van eene dergelijke zeebedekking is 



zooals J. Lorié terecht opmerkt 5 ) — tot nog toe hoegenaamd 



niets gebleken. 



J ) J. Lorié. Le Rhin et Ie glacier scandinave quaternaire. Buil. Soc. beige de 

 Geologie XVI. 1902. 'Mem. p. 129- 153. N. VUL 



») 1. c. pag. 131. Het hoogterras in het Maasdal wordt gewoonlijk als plioceen 

 beschouwd, maar uit het optreden van Skandinavische zwerfsteenen, in meer noor- 

 deliik gelegen streken, zooals Mook, Nijmegen enz. blijkt reeds, dat het zich na het 

 terugtrekken van den baltischen ijsstroom gevormd moet hebben. 



3) Les mers quaternaires en Belgique. Buil. Acad. roy. de Belgique (3) XXXII. 

 Bruxelles 1896 p. 671—711. La faune marine du quaternaire moséen revelée par 

 les sondages de Strybeek (Meerle) et de Wortel, prés de Hoogstraeten en Cam- 

 pine. 1. c. (3) XXXIII. 1897, p. 776—782. 



*) Les origines du quaternaire de la Belgique. Buil. Soc. beige de Geologie. XI. 

 Bruxelles 1897, p. 117. 



5 ) De hoogyenen en de gedaantewisseling der Maas in Noord-Brabant en Limburg. 

 Verhandel. K. Akad. van W. Tweede Sectie III. No. 7. Amsterdam 1894, p. 10. 



