( 469 ) 



spleetbreedte aangeven, verrichtte ik door middel van diffractie- 

 waarnemingen, eene methode die eene nauwkeurigheid van enkele 

 mikrons toeliet. De stelling van den spleet in het hoofdbrandpunt 

 van het collimator-objectief, die langs directen weg zich niet gemak- 

 kelijk met de gewenschte nauwkeurigheid liet verrichten, werd langs 

 indirecten weg aldus verricht. Door fotografische opnames volgens 

 de methode Hartmann werd de stand bepaald, bij welke de foto- 

 grafische plaat in het hoofdbrandpunt van het camera-objectief staat. 

 Vervolgens werd de collimator als lichtbron voor het camera-objectief 

 geplaatst en werden dezelfde opnames herhaald. Uit het verschil van 

 den nu gevonden stand met den te voren gevondenen kon de ver- 

 stelling gevonden worden noodig om de spleet in het hoofdbrandpunt 

 te brengen. 



Bij dit onderzoek echter bleek dat zoowel collimator- als camera- 

 objectief van den grooten spektrograaf eene zeer groote sferische aber- 

 ratie hadden, en met volle opening voor de vorming van scherpe 

 beelden ongeschikt waren, terwijl eene hiervoor voldoende'afdiafrag- 

 rneering een met het oog op het doel niet toelaatbaar lichtverlies 

 zoude veroorzaken. 



Ik bestelde daarom bij Steinheil nieuwe objectieven ; een eenvoudig 

 objectief met 2° scherp veld voor den collimator en een samengesteld 

 met 15° scherp veld voor de camera. 



Beide waren niet voorhanden en in den beschikbaren tijd gelukte 

 het genoemde firma slechts de eerstgenoemde soort gereed te maken, 

 van welke zij mij twee exemplaren zond. 



Hoewel het scherpe veld van deze te klein was voor de camera 

 besloot ik toch ook voor dit doel ze te probeeren daar het midden 

 van het spectrum bij de voorgenomen opname van overwegend 

 belang was. De sferische aberratie was bizonder klein. 



Oudertusscben was van de Stoomvaartmaatsehappij het bericht 

 ontvangen dat alles 10 dagen eerder dan afgesproken was, ver- 

 scheept moest worden, zoodat de tijd tot verdere proefnemingen hier 

 te lande ontbrak. De objectieven van Zkiss van den kleinen spektro- 

 graaf waren geheel in orde bevonden en dit instrument had dan 

 ook zeer mooie spektraal-opnamen geleverd. 



Voor het bewegen van de fotografische plaat bij dit instrument 

 gedurende het flashverschijnsel bracht ik het drijfwerk, dat in Indië 

 voor de beweging der vier fotografische camera's dragende as had 

 gediend, in gereedheid, door hef te voorzien van eene inrichting die 

 met grootere snelheid dan toen vereischl werd, het koord vierde dat 

 aan den plaathouder bevestigd werd. 



Als fotografische platen koos ik na vergelijkende proefnemingen 



31* 



