(59 ) 



van de koëxisteerende fluïde phase oplost; terwijl het volunie 

 konstant blijft. 



Van deze grootheid kan gezegd worden dat zij over het algemeen 

 negatief is, en dat dus bij genoemd proces geen energie-verlies, maar 

 een energie-toename plaats vindt, en dat deze negatieve waarde over 

 't algemeen zóó groot is, dat zij den eersten term van het tweede lid 

 van verg. (4), dat meestal negatief is maar ook positief kan zijn, 

 verre overtreft, zoodat w„f negatief is. 



Toch is dit niet altijd het geval. In de eerste plaats kan bij het 

 oplossen van de vaste phase een exotherme chemische reactie ver- 

 loopen, waardoor de energie bij konstant volume niet toe-, maar 

 afneemt zoodat (f.,/),, positief wordt, en wanneer dan deze term de 

 negatieve waarde van den eersten term overtreft is m s f positief. 



Daar het hier een exotherme reactie geldt, zal het chemisch even- 

 wicht bij temperatuurverhooging in de endotherme richting worden 

 verschoven, waardoor (f,/),- minder sterk positief en ten slotte weer 

 negatief worden kan. Een gevolg hiervan zal dan dit zijn, dat w K f bij 

 temperatuurverhooging door nul gaat, om daarna negatief te worden. 



In de tweede plaats kan, zooals van der Waals Sr. ! ) aantoonde, 



/di>\ 



uit den loop der isopiësten f — ) worden afgeleid, dat delijny s /=0 



\pxj p 



in de nabijheid van het plooipunt [L = G -f- S) buiten de connodale 



treedt. Daar nu buiten de meetkundige plaats v s f=0 deze grootheid 



negatief is, terwijl zij daar binnen een positieve waarde heeft tot 



ö 2 tf> 

 dat de lijn — - = is bereikt, waar zij tot co aangroeit, om 



binnen deze laatste meetkundige plaats weer negatief te worden, 

 kunnen wij voorspellen, dat in de nabijheid van het genoemde plooi- 

 punt de grootheid v„f in het stabiele gebied vrij sterk positieve waarden 

 verkrijgen kan. 



dvjr, 



en ook dit zal aanleiding kunnen geven tot het nul- en vervolgens 

 positief- worden van de grootheid w s /, maar deze omkeering van 

 teeken is gebonden aan de kritische omgeving, terwijl de in de eerste 

 ■plaats besproken omkeering alleen mogelijk is, wanneer het oplossings- 

 verschijnsel met een exotherme chemische reactie gepaard, gaat. 



In dit geval zal dan de ferm 



v s f gaan overheerschen. 



Gaan wij na deze inleiding nog eens na, hoe wij de bij het stelsel 

 H 2 — Na 2 S0 4 waargenomen verschijnselen moeten verklaren. 



i) Verslagen Kon. Akad. v. Wetensch. 31 Oct. 1903, 439, 28 Nov. 1903, 606. 



