( 68 ) 



Natuurkunde. - - De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan Mededeeling 

 N'. 121 4 uit het Natuurkundig Laboratorium te Leiden. 

 H. Kamerlingh Onnes en C. A. Crommelin : ,,Jso thermen van 

 eenatomige stoffen en kunne binaire mengsels. X. Het gedrag van 

 argon ten opzichte van de tuet der overeenstemmende toestanden." 

 (Vervolg). 



§ 4. Vergelijking der isothermen van argon met die volgens de 

 gemiddelde gereduceerde toestandsvergelijking Vil. 1 en met die van 

 isopentaan. 



Een tweetal, vroeger door ons gepubliceerde tabellen, waarvan de 

 een 1 ) de (uit de waarnemingen berekende) individueele viriaal- 

 coëfficienten bevat, terwijl in de andere 2 ) de uit de algemeene ge- 

 reduceerde toestandsvergelijking VII. 1. afgeleide coëfficiënten samen- 

 gevoegd zijn, bepalen, in onderling verband beschouwd, het gedrag 

 van argon ten opzichte van de wet der overeenstemmende toe- 

 standen. Wij hebben thans van dit gedrag, dat in de systematische 

 afwijkingen van VII. 1. uiting vindt, op plaat I een overzichtelijk 

 beeld trachten te ontwerpen, dat ons geschikt schijnt de karakteristieke 

 afwijking van de gereduceerde toestandsvergelijking voor de een- 

 atomige stof argon van de gereduceerde toestandsvergelijking voor de 

 normale stoffen in 't algemeen en van die voor het isopentaan in het 

 bijzonder, in 't oog te doen springen. ') 



!) Zitt.versl. Oct. 1910. Gomm. W. 118& Tabel II. 



2) Zitt.versl. Febr. 1911. Gomm. N°. 120a Tabel I. 



3 ) Naar aanleiding van het op pag. 1184 van onze vorige mededeeling (IX van 

 deze reeks, Zitt.versl. Febr. 1911, Comm. No. 120a) gepubliceerde lijstje van f- 

 waarden merken wij op, dat deze waarden verkregen zijn door substitutie van de 

 dampspanuingen met bijbehoorende temperaturen en van Tk en pk van Zittings- 

 versl. April 19)0, Gomm. No. 1 15 in de dampspanningsformule van van der Waals 

 en dat in die f- waarden in de nabijheid van de kritische temperatuur de waarnemings- 

 fouten vergroot overgaan. Om den invloed van waarnemingsfouten op de afleiding 

 van den gang van f in de buurt van de kritische temperatuur te verminderen, kan 

 men de waarnemingen door eene goed aansluitende dampspanningsformule ver- 

 effenen, en uit deze vereffende waarnemingen de waarde van /"bij elke temperatuur 

 berekenen. Op deze wijze is gehandeld in Zittingsversl. April 1910, Gomm. N'. 115 



en aldaar werd voor het kritisch punt f=— \zpp). =5.712 afgeleid welk getal 



bij gebruik van gewone logarithmen in de dampspanningsformule (zooals in Gomm. 

 No. 120a gedaan is) in 2.481 overgaat, zoodat tusschen — 140° C. en het kriti- 

 sche punt tot een geleidelijke opklimming van f van 2.415 tot 2.481 of in nepe- 

 riaansche logarithmen van 5.561 tot 5.712 moet besloten worden. 



Vgl. hierbij J. D. van der Waals ZiUingsversl. Maart 1911 pag. 1316 en 1317 . 



