( 69 ) 



Onze vorige teekening ! ) had betrekking op een veel kleiner gebied, 

 dan liet thans in beeld gebrachte; zij strekte zich nl. uit van log t — 

 tot -j- O.Otï en van log?.v = — 1.8 tot — 3.2. Voor de constructie 

 van de thans gegevene kunnen wij, wat betreft het gebied boven 

 de kritische temperatuur en dat van den onverzadigden damp ver- 

 wijzen naar § 2 onzer vorige mededeeling. In deze gebieden zijn de 

 procen tsge wijze -) afwijkingen van pv, ten opzichte van de uit VII. J. 

 berekende pv wederom geteekend als functie van logto en gerangschikt 

 volgens log t. Wat den vloeistoftoestand betreft, zoo gaan afwijkingen 

 in v bij een zelfde temperatuur zóó sterk vergroot in pv over, dat 

 bij eene voorstelling van proeentsgewijze afwijkingen van pv in den 

 vloeistoftoestand en in den gastoestand op eene zelfde teekening 

 overzichtelijkheid ten eenen male zou zijn uitgesloten. Wij hebben 

 dit bezwaar ondervangen door voor de afwijkingen in het gebied 

 der kleine volumina 3 ) te nemen Lv A ) in procenten van de uit VII. 1. 

 berekende v ') en de afwijkingen als ordinaten op de bijbehoorende 

 met log f overeenkomende lijn als abscissen-as af te zetten. 



In eene strook van het diagram gaande van uit den kritischen 



i) Ziltingsversl. Febr. 1911, Comm. No. 120a. 



2 ) Een procent komt overeen met 2 mm. op de teekening. 



3 ) Ziitingsverslag. Juni 1901. Comm. No. 71 § G en Arch. Néerl. (2) 6. 874. 

 1901. Comm. N d . 74 § 1. 



4 ) Het teeken A zal steeds gebruikt worden om het verschil tusschen een waar- 

 genomen grootheid en de overeenkomstige uit VII. 1. berekende grootheid aan te 

 duiden, bijv. L v = v ^ — v lt 



i v 



5 J De berekening van — — , Lipv) berekend zijnde, geschiedt op praktische wijze 



cl (log v) 

 als volgt: men berekent de grootheid — — — — langs de isothermen, hetzij graphisch 



u (pv) 



door het trekken van raaklijnen, hetzij door lineaire interpolatie uit de waarnemingen, 

 hetzij door berekening uit VIL 1., van welke 3 methoden de laatste wel de voor- 

 keur zal verdienen. Neemt men nu aan, dat over 't geheel de isothenne volgens 

 VII. 1. vrijwel evenwijdig loopt aan de experimenteele isothenne — op deze 

 hypothese is trouwens reeds de laatstgenoemde methode gebaseerd — en stelt men 

 (wat voldoende benaderd is en in allen gevalle geoorloofd, waar het op het lot 

 uitdrukking brengen van het systematische in de verschillen aankomt, zoodat streng 

 slechts gezorgd behoeft te worden daarvoor, dat altijd og dezelfde, geheel bepaalde, 

 wijze gehandeld wordt): 



cl (log v) A (log v) 



cl (pv) A (pv) 



(vgl. noot 4 op deze pag.) dan wordt dus 



— — - — . A (pv) = log 1 + - 



ci ( P v) y 



waaruit men dan gemakkelijk — verkrijgt. 



