( 72 ) 



Rv 



van van dek Waals aannemen = — , m. a. w. eene standvastige 



8b & 



(d. i. niet van de temperatuur afhankelijke) opschuivhig van log Ao 

 komt daarmede overeen, dat b in eene bepaalde verhouding verkleind 

 of vergroot wordt. Zoo beschouwd zou dus bijgaande plaat de onmid- 

 dellijke experimenteele uitdrukking er van zijn, dat de argon-moleculen 

 minder samendrukbaar dan de moleculen der gewone normale stotfen 

 zijn. Zij maakt het waarschijnlijk, dat ook de verschillen in de waarden 

 van K 4 en a.u daaraan moeten worden toegeschreven. 



Het blijft nog de vraag of wij hier te doen hebben met eene 

 werkelijke geringere samendrukbaarheid van de moleculen, dan wel 

 met verschijnselen, die het gevolg daarvan zijn, dat bij kleinere 

 volumina moleculen, die duidelijk van den bolvorm afwijken, zich 

 in een kleinere ruimte kunnen schikken dan men bij bolvormigheid 

 der moleculen zou mogen aannemen. Voor het isopentaan zou men 

 een langgerekt molecuul kunnen onderstellen. Doch daar het kool- 

 zuur L ) ook tot de beschouwde stoffen behoort, die met VII. 1. goed 

 overeenstemmen, en dit molecuul toch wel niet als bijzonder lang- 

 gerekt of bijzonder sterk afgeplat behoeft te worden aangenomen, 

 schijnt de plaat wel te bewijzen, dat het in dit geval eene werkelijke 

 moleculaire onsamendrukbaarheid is, die het gedrag van argon bepaalt. 



vergelijking en hare graphische behandeling nader zal uiteengezet worden, kunnen 

 soortgelijke verschillen in de toestandsoppervlakken van verschillende stoffen, als 

 hier tusschen die van isopentaan en argon geconstateerd ziju, ook teweeggebracht 

 worden door een verschil in de distributie van het gemiddelde aanlrekkingspolentiaal 

 rondom het molekuul, bv. door een verschil in de verhouding van de halveerings- 

 afstanden (afstanden, waarover dat potentiaal tot de helft gereduceerd wordt) tot 

 bv. den straal van hel bolvormig gedachte molecuul, waarmede volgens de laatste 

 beschouwingen van van der Waals een verschillende graad van schijnassociatie 

 zou gepaard gaan. Anderzijds zou een dergelijk verschil in distributie van het 

 aantrekkingspotentiaal weer met een verschil in den vorm van het molekuul kunnen 

 samenhangen, b.v. doordat bij langgerekte of platte molekulen de mogelijkheid 

 van dichter zijdelingsche nadering tot een in elkander grijpen van meer gecon- 

 centreerde deelen van de betreffende krachtvelden aanleiding kan geven, en aldus 

 eene sterkere ontwikkeling van het attractieviriaal (en eene hoogere waarde van de 

 kritische temperatuur) kan bevorderen. 



Vgl. ook Zitt.versl. Febr. 1911. Comm. N J . 119. 



i) Vergelijk Zittingsversl. Febr. 1911, Med, N". 120a. 



