( 73 ) 



Natuurkunde. - - De Heer Kamerj.ingh Onnes biedt aan Mededee- 

 ling N°. 12 L c ' uit het Natuurkundig Laboratorium te Leiden: 

 H. Kamerlingh Onnes en C. A. Crommelin „Isothennen van 

 één-atomige stopen en hunne binaire mengsels. XI. Opmerkin- 

 gen betreffende de kritische temperatuur van neon en het smelt- 

 punt van zuurstof." 



Reeds eenigen tijd hebben wij ons bezig gehouden met een onder- 

 zoek aangaande de toestandsvergelijking van neon, waarin de iso- 

 thennen bij temperaturen, die in onze cryostaten met vloeibare zuurstof 

 herhaaldelijk zijn gebruikt, n.1. van - - 182° C. tot --217°C. eene 

 belangrijke plaats innemen. Het spreekt van zelf, dat men van de 

 kennis van de kritische temperatuur bij den opzet van dit deel van 

 het onderzoek met voordeel partij zou kunnen trekken. 



Alvorens dan ook over te gaan tot eene reeks van isothermbepa- 

 lingen, die in 't bijzonder gericht zouden zijn op eene bepaling van 

 de kritische temperatuur uit deze isothennen, welke de aangewezen 

 weg is om tot eene betrouwbare schatting te geraken, wanneer de 

 onmiddellijke bepaling niet met behulp van een bad van vloeibare 

 zuurstof kan geschieden, hebben wij dus nagegaan of de kritische 

 temperatuur van neon al of niet beneden het smeltpunt van zuur- 

 stof ligt. Een dergelijk onderzoek was noodig, omdat de kritische 

 temperatuur van neon nog niet bepaald is en de schattingen er over 

 ver uiteenloopen. Travers, Senter en Jacquerod 1 ), die er van uitgaan, 

 dat de kritische temperatuur van neon beneden — 213° C. moet liggen 

 komen tot eene waarde van - - 223 D C, terwijl A. O. Rankine kort 

 geleden volgens 2 verschillende methoden de waarden — 210°.4 O 2 ) 

 en — 212 . C. 3 ) gevonden heeft. 



Wat het smeltpunt van zuurstof betreft, daarvoor geeft Estreicher 4 ) 



227" O op. Afgaande op deze verschillende opgaven zou dus de 

 kritische toestand van neon in een cryoslaat met door middel van 

 vloeibare waterstof tot nabij het smeltpunt afgekoelde zuurstof kunnen 

 worden waargenomen. Ja, waren de schattingen van Rankine juist, 

 dan zou reeds met zuurstof kokend onder sterk verlaagden druk 

 (waarmede wij gewoonlijk tot ± — 217° C. afdalen), de gewenschte 

 temperatuur te bereiken zijn. 



De proef heeft geleerd, dat beide gevolgtrekkingen onjuist zijn. 



') M. W. Travers, G. Senter en A. Jacquerod, Phil. Trans. A. 200, 105, 1902. 



-j A. O. Rankine, Proc. R. S. A. 84. pg. 190. 



3 ) A. O. Raxkine. Phil. Mag. Jan. 1911. 



*) T. Estreicher. Buil. A. Sc. Cracovie. Dec. 1903. 



