( 90 ) 



die er aan beantwoordt kan, daar de term met v"* in (6) nu kan 

 worden weggelaten, worden gevonden door die oneindig kleine snel- 

 heid met de massa m te vermenigvuldigen en wel met de massa, 

 zooals zij vóór de bestraling is. Immers, in het product met eene 

 oneindig kleine snelheid mag van de oneindig kleine verandering die 

 de massa wellicht door de bestraling ondergaat, worden afgezien. 

 De waarnemer B vindt dus de snelheid van het lichaam M na de 

 bestraling door m te deelen op de verkregen hoeveelheid van beweging, 

 welke grootheid gelijk is aan de electromagnetische hoeveelheid van 

 beweging van den lichtbundel. Nn vindt, men uit (9) met behulp van 

 de transformatieformules (2) en (5) ') 



i>' x = s cos n I t' - L p' ) , \)'y = s' cos rilt' [- p' 1, 



o 

 P 



s' — (a — b) s , n' = (a—b) n , p' 



a — u 



Verder ziet men gemakkelijk dat ook voor B de lichtbundel de 

 doorsnede 2 heeft, maar dat voor dezen waarnemer de lengte 



/ 



a — b 

 bedraagt 1 ). Men verkrijgt das de hoeveelheid van beweging die de 

 lichtbundel voor B heefr, als men in (11) / door deze waarde en s 

 door (a — />) s vervangt. Daaruit volgt voor de snelheid na de bestraling' 



t , _. (a-b)e 

 cm 

 Thans kunnen wij tot den waarnemer A terugkeeren. Uit de 

 gevonden snelheid volgt nl. met behulp van de transformatieformules 

 (4), als men bedenkt dat i'- oneindig klein is, en (3) in aanmerking 

 neemt, 



!| De berekeningen worden vergemakkelijkt door de omstandigheid dat de , om- 

 gekeerde" transformatieformules die uit de boven aangegevene volgen, verkregen 

 worden als men de grootheden met en de overeenkomstige zonder accenten met 

 elkaar verwisselt en bovendien b door — b vervangt. 



-) Stel dat voor den waarnemer A de lichtbundel begrensd is door de vlakken 



r = k -j- et , z = k -f- l -f- et, 



die zich, op een afstand l van elkaar verwijderd, met de snelheid c verschuiven. 

 De vlakken voorgesteld door de vergelijkingen 



k , ■ kJ r l , , 

 -f a , z = 1 + et, 



i—b 



die uit de voorgaande door de transformatieformules (2) volgen, vormen dan de 

 begrenzing voor den waarnemer B. 



