( 93 ) 

 óG'.dE = v:c* (15) 



§ 5. De bijzondere aard der werkingen die door het ingedrongen 

 licht worden teweeggebracht, is in het bovenstaande niet ter sprake 

 gekomen ; welken vorm het in het inwendige van het lichaam 

 opgenomen arbeidsvermogen ook moge aannemen, steeds zal het 

 in dezelfde mate tot de massa bijdragen. Trouwens, men ziet 

 gemakkelijk in dat, indien bij eenige inwendige verandering de eene 

 vorm van energie in den anderen overgaat, dit geen invloed op de 

 massa kan hebben, indien slechts bij die verandering zoowel de 

 translatiesnelheid als de hoeveelheid van beweging blijven zooals zij 

 waren . 



Vat men bijzondere gevallen in het oog, dan kan men door eene 

 aandachtige beschouwing van het arbeidsvermogen en de hoeveelheid 

 van beweging tot eene verificatie van Einstein's uitkomst geraken. 



Als voorbeeld zullen wij het geval beschouwen dat in eene holte 

 binnen het lichaam een eenatomig gas voorkomt, waarvan de warmte- 

 beweging tengevolge van de lichtabsorptie kan versterkt worden '). 

 Die beweging zal voor een waarnemer B, ten opzichte van wien 

 het lichaam geene translatie beeft, gelijkelijk in alle richtingen plaats 

 hebben. 



Zij ft de MiNKOwsKi'sche massa van een molekuul, ro' de snelheid 

 die het voor B, en ro die welke het voor A heeft. Drukt men de 

 componenten der laatste in die van de eerste uit, dan vindt men 2 ) 



re 1 = 





en hieruit volgt, met behulp van (7), voor de kinetische energie die 

 het molekuul voor den waarnemer A heeft, 



X bw'- 



en voor de kinetische energie van alle molekulen te zamen 



E=nc-Sf — 1\ (16) 



V-r 1 )' 



1 ) Verg. Einsteijj, 1. c, § 4. 



2 ) Uit (4) volgt nl. c" i' 1 = ~ . Verg. verder de eerste noot bij §3. 



