( 97 ) 



V- 



qS' 



a 



en 



qS'. 



c 



Telt men de eerste uitdrukking bij (23) en de tweede bij (24) op, 

 dan verkrijgt men de volgende uitkomsten voor de energie en de 

 hoeveelheid van beweging die, alles samen genomen, aan de aan- 

 wezigheid der zwarte straling te wijten zijn, 



3 

 E = 3aqS' = = qS\ 



1/5 



36 3v 

 G = — qS' = — -qS'. 



c 



Stelt men 



£ 



e = 3qS', m = — 



dan nemen deze formules den vorm der vergelijkingen (8) en (6) 

 aan. De waarde van m is in overeenstemming met de stelling van 

 Einstein, terwijl als inwendige energie die moet worden aangemerkt, 

 welke de waarnemer B aan de zwarte straling toeschrijft. 



§ 9. Tot besluit moge nog het volgende worden opgemerkt. 



a. De vraag rijst of men niet ook voor de met gas gevulde holte 

 even goed als voor die welke zwarte straling bevat, de in § 6 

 besproken bijdragen tot de energie en de hoeveelheid van beweging 

 van den wand in rekening moet brengen. Ongetwijfeld moet men dat 

 doen, maar ook iets anders moet niet vergeten worden. De bedoelde 

 termen hangen, zooals wij zagen, samen met de krachten die op het 

 lichaam werken, dus in het bedoelde geval met de krachten die de 

 wand telkens bij eene botsing van de molekulen ondervindt. Wegens 

 de krachten die hij omgekeerd op de molekulen uitoefent, moeten 

 dan ook in de uitdrukkingen voor hunne energie en hoeveelheid van 

 beweging nieuwe termen worden opgenomen. Ik acht het waar- 

 schijnlijk dat deze termen die welke op den wand betrekking hebben, 

 juist opheffen en dat dit reeds in het begin der beschouwingen zal 

 blijken als men bij de afleiding der uitdrukkingen (2Jj en (22) de 

 werking en de terugwerking tusschen een molekuul en den wand 

 met elkaar samenvat. Intusschen vereischt dit nadere overweging. 



