( 108 ) 



M .QH 2 waarschijnlijk is geworden. Behalve op grond van deze 

 analogie, meent Villa rd ook wegens de mogelijkheid een mengsel 

 van M t O en H 2 Ü te enten met het hydraat van H 2 S, zóódat zich 

 N 2 . 6 H 2 afscheidt, aan het hydraat van H 2 S de analoge formule 

 H 2 S . 6 H 2 te moeten toeschrijven. Directe bepalingen om deze samen- 

 stelling te bewijzen heeft Villard echter niet verricht. 



De Forcrand komt langs anderen weg tot dezelfde conclusie. Uit 

 eenige empirisch gevonden regelmatigheden tusschen calorische groot- 

 heden en de temperatuur, waarbij de lijn SL^G den druk van één 

 atmosfeer bereikt, vindt de Forcrand een middel de samenstelling 

 der liydraten Ie berekenen. Deze berekening, waarop ik hier niet 

 nader wil ingaan, heeft voor het hydraat van zwavelwaterstof de 

 waarde H 2 S . 5,69 aq geleverd 1 ;, wat de Forcrand deed besluiten 

 tot de formule H t S.Qaq. 



Hoewel dus beide onderzoekers overeenstemmend de formule H 2 S.Qaq 

 de meest waarschijnlijke achten, lijkt me toch geen van beide rede- 

 neeringen bewijzend voor de opgegeven samenstelling. In de eerste 

 plaats kunnen de argumenten van Villard de genoemde formule 

 hoogstens waarschijnlijk maken, terwijl aan de berekening van 

 de Forcrand m.i. daarom reeds geen absolute zekerheid is toe te 

 schrijven, omdat bijvoorbeeld eene analoge berekening, op het hydraat 

 van S0 2 toegepast, de waarde S0 3 . 8 H. 2 leverde, terwijl de ana- 

 lyses van Bakhuis Roozeboom reeds 7 H. 2 waarschijnlijk maakten 

 en de later met groote zorg verrichte bepalingen van Villard m. i. 

 met zekerheid hebben bewezsn, dat het watergehalte niet hooger dan 

 6 moleculen kan zijn. 



Een hernieuwde analyse van het hydraat was m. i. daarom ge- 

 wenscht. Ik heb deze uitgevoerd op eene wijze, welke de ruimte- 

 liguur als vanzelf aanwijst en welke ook reeds vroeger voor de 

 bepaling van de samenstelling der gashydraten door verschillende onder- 

 zoekers, o.a. een enkele maal door Bakhuis Roozeboom en herhaal- 

 delijk door Villard werd toegepast. In de ruimtefiguren der gas- 

 hydraten treedt in het algemeen een groot gebied op, waar het vaste 

 hydraat naast eene gasphase voorkomt, welke practiscji geheel uit 

 de meest vluchtige component bestaat. Wanneer we dus eerst de 

 toestand op SL 1 G realiseeren en daarop de vloeistofphase L l laten 

 verdampen, dan zullen we het zuivere hydraat naast gas overhouden. 



De bepalingen werden verricht in wijde buisjes, welke van een 

 steel waren voorzien met twee capillaire vernauwingen ; na wegen 

 van het buisje leeg en met eene bepaalde hoeveelheid water werd 

 een overmaat H 2 S gecondenseerd en bij de bovenste vernauwing 



i; De Fokcrand. G. r. 135. 959 (1902). 



