( 109 ) 



dichtgesmolten. Door opwarmen tot het quadrupelpunt en afkoelen 

 onder heftig schudden werd de massa in hydraat omgezet. l ) Nadat 

 enkele dagen de aldus verkregen toestand SL l G was gehouden, 

 werd het buisje in koolzuur en alcohol afgekoeld en geopend ; ver- 

 volgens werd of bij — 80° met de waterstraalpomp geëvacueerd óf 

 door opwarmen tot ongeveer — 13° (ijs en zout) de zwavelwaterstof 

 weggekookt. In beide gevallen bevinden we ons, zooals uit de P-T 

 projectie der vorige verhandeling duidelijk zal zijn, in het ,S-G ge- 

 bied. Een drietal wegingen, de laatste na afsmelten bij de onderste 

 vernauwing, levert de voor de berekening noodige gegevens. 



Ik heb een dertigtal dergelijke analyses uitgevoerd ; de aldus ver- 

 kregen waarden schommelen om 5,3 mol. water ; bijna alle liggen 

 tusschen 5,3 ± 0,2 mol. water (28 waarnemingen), zoodat ik meen 

 te mogen concludeeren, dat de formule H 2 S.5H„0 de meest waar- 

 schijnlijke is. Ik meen hiertoe gerechtigd te zijn, daar de gevonden 

 schommelingen slechts door onvolledige verbinding van de beide 

 componenten kunnen worden verklaard, zoodat eene geringe hoe- 

 veelheid water door inhnllen door het vaste hydraat aan verdere 

 inwerking van het gas wordt onttrokken. Een bewijs hiervoor 

 vind ik ook hierin, dat eenige voorloopige proeven, waarbij aan 

 volledige vorming van het hydraat door schudden weinig zorg was 

 besteed, veel sterker schommelende waarden leverden, welke alle 

 hooger waren dan de hierboven genoemde. Stellig kunnen derhalve 

 de gevonden waarden slechts een te hoog watergehalte aangeven. 



Het hydraat H^S.oH.,0 wijkt dus af van de vele door Villard 

 onderzochte hydraten M. 6 H 2 0. 



3. Wanneer we ten slotte de resultaten van het onderzoek over- 

 zien, dan blijkt, dat het stelsel H 2 S — H 3 groote analogie vertoont 

 met het systeem S0 2 — HJJ, een der door Prof. Bakhuis Roozeboom 

 onderzochte gashydraatsystemen. De oplosbaarheid van het hydraat 

 van S0 3 onder den driephasendruk in het gecondenseerde gas is 

 evenals die van het hydraat van H,S slechts klein, daar de drukking 

 van de lijn SL^G in beide gevallen slechts weinig lager ligt dan de 

 dainpspanningslijn van de vloeibare, meest vluchtige component. De 

 andere door Bakhtis Roozeboom onderzochte stelsels wijken meer of 

 minder van dit stelsel af, doordat óf de samenstelling van L x op SL, G 

 veel minder éénzijdig ligt, of deze lijn hooger druk vertoont dan 

 beide componenten, zoodat het L — tr-vlak in de isotherme door- 

 sneden een drukmaximnm vertoont. 



Anorg. Chem. Laboratorium der Universiteit Amsterdam. 



l ) Bij enkele analyses werd dit bevorderd door glasstaven of glasbolletjes, het- 

 geen echter geen invloed had op het resultaat. 



