( 113 ) 



Op grond mijner waarnemingen en aan de hand der opname 

 meen ik nu te mogen besluiten dat de beide voorstellingen moeten 

 worden vereenigd, en dat dus in werkelijkheid, buiten den Manim- 

 porok, twee oude kraters aanwezig zijn, zooals op het kaartje 

 in streepjes-lijnen is aangegeven. Om zooveel mogelijk in over- 

 eenstemming te blijven met de genoemde onderzoekers, worde het 

 best de zuidwestelijke als Rindengan-kr etter, de noordoostelijke als 

 Sempoe-krater aanged uid . 



Oogenschijnlijk verschilt deze opvatting niet veel van die der 

 Sarasin's, zooals zij wel niet in den tekst maar op bun kaartje der 

 Minahassa (l.c. Taf'. XI) tot uiting komt, waar om den Sopoetan- 

 kegel heen, aan de zuid-, west- en noordwestzijde een wijde ringwal 

 is aangegeven. Zij grondden zich daarbij (l.c. blz. 60 en 61) op het 

 voorgebergte dat aan de zuidwestzijde het kegel-profiel onderbreekt, 

 en door Rtnne ') als somma is herkend. Daaruit komen zij tot de 

 voorstelling van een ouden Sopoetan-krater concentrisch om den 

 tegenwoordigen, en behoorend bij dezen relatief jongen vulkaan, 

 alzoo niet tot de oude kraterrand-fragmenten welke toch ongetwij- 

 feld in de ruggen noord van dien kegel zijn bewaard gebleven. 

 Juist naar die zijde blijft dan ook hun oudere Sopoetan-rand open, 

 en achten zij zelfs, om die somma, mogelijk dat van de drie vul- 

 kanen, Sopoetan, Manimporok en Kelelondei, de eerste de oudste is. 



Bij mijn eerste bestijging van den Sopoetan in Mei 1899, van 

 Tombatoe uit, wilde ik, na den krater van zuidoost te hebben bereikt, 

 ook de bedoelde somma, Sopoetan Patepangan genaamd, bezoeken. 

 Een ontzettende slagregen deed echter de afdaling ontaarden in een wilde 

 vlucht naar het bivak, en dwong ook mij dat voornemen op te geven ; 

 later heb ik er geen tijd meer voor gevonden. Ik kan dus geen 

 bewijs aanvoeren voor mijn vermoeden dat we hier niet te maken 

 hebben met een vroeger stadium uit de wordingsgeschiedenis van den 

 eigenlijken Sopoetan, maar wel degelijk met een zuidwestelijk stuk 

 van den ouden Rindengan-rand. Het is zeker opmerkelijk dat deze 

 Sopoetan-somma verder om dien berg heen, dus over het grootste 

 gedeelte van den omtrek, zelfs door geene onregelmatigheid in de 

 hellingen te vervolgen is, en juist daar behouden bleef waar zij het 

 diametraal tegenover gelegen stuk Rindengan-wand op ongezochte 

 wijs aanvult, waarmede zij naar schatting ook in de hoogte-ligging 

 genoegzaam overeenstemt. Naar mijne zienswijze zou dus in het zui- 

 delijk gedeelte van den Rindengan-krater de Sopoetan-vulkaan zijn 



r J Prof. Dr. F. Rin.ne : Skizzen zul - Geologie der Minahassa in Nord-Celebes. 

 Zeitschrift d. Deutschen Geol. Gesellschaft PI. Lil 1900, Sep. bladz. 8 en Beilage- 

 blatt II en 111. 



