( 114 ) 



ontstaan, welks erupties dezen als enkelvoudig te beschouwen vulkaan- 

 kegel hebben opgeworpen in een ongestoorde reeks van uitbarstingen. 



Ook binnen den Sempoe-krater is een berg ontstaan, — de Sempoe 

 van het kaartje, - - echter zonder krater. Op de photographie in de 

 reeds aangehaalde verhandeling van Rinne (Beilageblatt VII boven), 

 genomen van zuid, ligt deze berg rechts van de Walèlang (= Wali- 

 rang). Het oostelijkste gedeelte ontbreekt, doch stemt nagenoeg 

 overeen met het andere einde. De vorm herinnert aan dien van den 

 heuvel welke in den grooten togenwoordigen krater van Oena-Oena 

 (Tomini-bocht) bij de eruptie van 1898 moet zijn verrezen ; (Verslag 

 v. h. Geol. en Mijnb. Onderzoek in de residentie Menado over het jaar 

 1900, Jaarb. v. Ii. Mijnwezen in N. Indië, 30 stu jaarg. 1901 blz. 118). 

 Vermoedelijk is in beide gevallen de kern, welke op Oena-Oena 

 evenals het omgevende kraterlandschap door massa's zand, aan den 

 Sempoe door gruis is overdekt, een naar buiten geschoven massa, iets 

 dus als in 1904 in den krater van het vulkaan-eiland Roeang is 

 ontstaan, (1. e. 38 stc jaarg. 1909 blz. 222 e.v.), en zich bij de uitbar- 

 sting van 1906 ook in de onmiddellijke nabijheid van den Sempoe 

 moet hebben voorgedaan. Bij zulk een ontstaan moet, zoowel aan 

 den Sempoe als te Oena-Oena, de opening, waardoor de massa naar 

 buiten is gekomen, liggen recht onder het hoogste gedeelte van de 

 kruin, anders dan aan den Roeang, waar de opschuivende massa al 

 spoedig de geheele krater-ruimte vulde. 



De beide oude ring wallen, zooals zij uit het tegenwoordig beloop 

 der wanden op het kaartje zoover mogelijk zijn gereconstrueerd, 

 grijpen voor een klein gedeelte over elkaar, tot een breedte van 

 omstreeks 150 M. in maximum. Sedert deze kraters tot rust zijn 

 gekomen moeten zij zich echter hebben verwijd door het afstorten 

 hunner wanden, welke zoover zichtbaar uit een door zure dampen 

 ontleede, gebleekte en vermurwde, tufachtige massa bestaan. 



Veel kan die verwijding echter niet hebben bedragen, dit blijkt 

 reeds uit de begrenzing, op het kaartje in dunnere streeplijnen 

 aangegeven, van wat ook nu nog als kraterbodem kan worden 

 herkend. De wanden der solfatare Walèlang leeren dat de oude 

 kraterbodem daar niet of slechts over geringe diepte uit erosie-puin 

 bestaat en dus tijdens het eindigen der werkzaamheid niet noemens- 

 waardig lager lag dan nu, en daardoor tevens dat dit tijdstip niet 

 zoo heel ver terug ligt. 



Deze beschouwingen, waarbij men zich op het kaartje de vermoe- 

 lijk eerst in het begin der 19 de eeuw ontstane solfatare Walèlang 

 en de haar omgevende inbuiging der hoogtelijnen moet wegdenken, 

 verklaren èn de neusvormige uitloopers welke van de bergwanden 



