( 11? ) 



dal-strook volgens de lengte-richting ingesneden, de Walèlang aan 

 de beek Masem, de solt'atare van 1901 aan de Pentoe. Aangaande 

 de Walèlang is hierbij op te merken dat de naam Masem door enkele 

 schrijvers ook aan de solfatare wordt gegeven ; de Sakasin's o. a. 

 spreken zelfs van Masem-krater ; dit moet op misverstand berusten; 

 de naam Masem komt uitsluitend aan de beek toe. Deze solfafaren 

 tot de kraters te rekenen, gaat slechts aan voor zoover men daartoe 

 de zoogenaamde explosie-kraters wil brengen. Men kan inderdaad 

 even goed van water- als van modder-vulkanen spreken; maar dan 

 behooren tal van geysirs tot de vulkanen. Onze solfatare vereenigt 

 kenmerken van de explosie-kraters, van de modder-vulkanen en van 

 de geysirs. Een verhoogde rand, het teeken van voortgezette eigen- 

 lijke eruptieve werking, ontbreekt echter, ook bij de reeds veel 

 langer bestaande Walèlang ; die werking uitte zich bij het ontstaan 

 doch verder niet. 



Waar de verschillende schrijvers de Walèlang voorstellen als een 

 meertje en vermelden dat dit geen afvloed heeft, is het misschien niet 

 overbodig er op te wijzen dat zij wel degelijk een verwijding vormt 

 van het bovenste, bier nog drooge gedeelte van het Masem -ravijn. 

 < »|) de teekening bij Rinne (o. c. Beilagebl. VI), is het ravijn zoowel 

 op- als afwaarts te zien ; aan de afwaartsche zijde is de solfatare 

 echter afgesloten door een laag, + 20 M. boven den waterspiegel 

 rijzend zadeltje, als het ware een lagen dam, welke kennelijk bij 

 grooten water-toevoer als overlaat dienst zou doen. Eerst een eind 

 afwaarts begint het ravijn zelf, gevoed door zijtakjes, water af te 

 voeren. De naam der beek wijst intusschen reeds aan dat daarin 

 ondergronds althans een deel van het wrange, met zuur beladen 

 water der solfatare terecht komt. Drooggevallen modderige landton- 

 gen, voornamelijk aan den linkeroever, doen zien dat de waterstand 

 vroeger hooger geweest moet zijn dan nu; de vorming van den 

 overlaat kan daardoor een verklaring vinden. 



Hij de solfatare van 1901 is de kolk enkele meters ter zijde van 

 de beek gelegen, in den linkeroever; het gat is naar de beek toe 

 niet open, doch heeft aan den hoek afwaarts éen smalle verbinding 

 met het bed en daar door heen liep het opwellende modderwater 

 in een vrij krachtigen stroom in het heldere water der Pentoe uit. 

 Het plotseling troebel worden van dezen bij Amoerang uitmondenden 

 bergstroom is daar opgemerkt en zou indien men daar van het 

 juiste tijdstip aanteekening had gehouden, hebben kunnen dienen om 

 over de toedracht bij het ontstaan der solfatare eenige opheldering 

 te verkrijgen. 



9 



Verslagen der Afdeehng Natuurk. Dl. XX A°. 1911/12. 



