( H9 ) 



onder de zware dampwolk eigenlijk gebeurde. Maar van uit de 

 korte nauwelijks drie meter lange verbinding van dat gat schuin 

 afwaarts naar het Pentoe-bed konden we waarnemen dat het koken 

 gepaard ging met het opwerpen van rechte stralen, welker hoogte 

 tot waar ze in den stoom onzichtbaar werden op omstreeks een 

 meter kon worden geschat, en welker ontstaan ongetwijfeld verband 

 houdt met de viscositeit der kokende massa, doch tevens wijst op 

 den hoogen druk waarmede deze, vermoedelijk door meerdere nauwe 

 kanalen, werd toegevoerd. In de naaste omgeving was een reuk- 

 van zwavelwaterstof goed, bij wijlen zelfs sterk waarneembaar. 



Bij gemis eener directe temperatuur-bepaling moge worden ver- 

 meld dat in een flesch met het modderwater geschept uit den afloop 

 naar de Pentoe, en reeds door regen- en beekwater afgekoeld, de 

 thermometer toch nog 75° C. aanwees. Het gehalte van dit modder- 

 water aan gesuspendeerde vaste stoffen bedroeg 12,2 volumen- 

 procenten. 



Aan een monster voor scheikundig' onderzoek opgezonden naar 

 het Hoofdbureau van het Mijnwezen, werden — door den mijn- 

 ingenieur E. C. Abenuanon — bepaald, (Verslag van het Mijnwezen van 

 het 9 ,J kwartaal van 1903, bijlage der Jav. Ct. van 15 Nov. 1901 

 n°. 91 blz. 1-2): 



A. Modder, bij 120° C. gedroogd : 



In HC1 onoplosbaar 83,35 % 

 waarin SiO, 73,95 % (misschien bedoeld van het residu, alsdan ten 

 rechte 61,64 %) ; 



In HC1 oplosbaar : 



83,35 % 

 Fe 2 3 0,0455 gr. = 2,27 „ 

 Al 2 O s 0,1680 „ = 8,40 „ 

 CaO 0,0555 ,/j = 1,44 „ >) 



95,46 % 



Of door directe bepaling van de overschietende 4,54 °/ controle 

 is uitgeoefend blijkt niet. Dat overschot zou moeten bevatten voor- 

 namelijk het gehalte aan alkaliën en misschien colloidaal, in oplos- 



J ) Indien deze cijfers eveneens betrekking hebben op de hoeveelheid van 2 gr. 

 modder aangewend voor bepaling van Fe en Al, zijn ze met elkaar in strijd. 

 . . 9* 



