( 121 ) 



mogen worden beschouwd, had aanleiding bestaan verband te zoeken 

 met den daciet, welke Rinne aan de Walèlang heeft gevonden '), waar- 

 mede we dan mogelijk een eruptieve phase van nog zuurder materiaal en 

 vermoedelijk hoogeren ouderdom op het spoor zouden zijn gekomen. 

 Bevestiging van het vermoeden zooeven geopperd omtrent de mine- 

 raliseering van het water zou daarentegen een aanwijzing kunnen 

 zijn dat we in de solfatare slechts hebben te zien de uitwerking van 

 het samentreffen van infiltreerend atmospherisch water met heete, 

 sulfiden bevattende massa's, dus een verschijnsel van slechts gedeel- 

 telijk vulkanischen aard. Voor deze opvatting zou dan nog steun 

 zijn te vinden in de omstandigheid dat vele der met de modder uit- 

 geworpen steenen betrekkelijk rijk zijn aan pyriet. 



In Maart 1901 strekte zich het modderveld om de bron uit over 

 eene oppervlakte welker lengte ik destijds schatte op ruim 250 M., 

 in de richting langs de Pentoe opwaarts. Afwaarts reikte de modder- 

 bedekking veel minder ver, nauwelijks honderd meter; aan den 

 rechteroever der Pentoe, waar de Kftengën-Rindengan-wand de uit- 

 breiding zijwaarts belette, was zij echter ook in de richting op- en 

 afwaarts beperkt. De bron heeft dus in het door haar toedoen ont- 

 stane modderveld een zeer excentrische ligging. Dat bij het ontstaan 

 aan de bergwaartsche zijde een aanmerkelijke gronddikte is wegge- 

 slagen, was ter plaatse wel te zien ; opmerkelijk is nu dat wij de 

 kolk van het er vlak tegenaan liggende Pentoe-bed gescheiden vonden 

 door een overeind gebteven smal grondstrookje, slechts afgebroken 

 door de geul welke het bronwater zich als afvoer naar de beek had 

 ingegraven ; terwijl toch verwacht mocht worden dat de groote 

 hydraulische druk aan de zwakste zijde, dus naar he f beekbed toe, 

 de grootste uitwerking moest hebben gehad. Beide verschijnselen 

 worden m. i. slechts begrijpelijk als men aanneemt dat de eerste 

 doorbraak niet verticaal doch schuin naar boven en van de Pentoe 

 weg, dus ongeveer naar de Sopoetan-as, was gericht. 



De laatstbedoelde eigenaardigheid vond ik ook aan de bron Roemè- 

 r ga. Zij ligt rechts van de hier reeds een vrij sterk bergstroompje 

 geworden Pentoe, aan den voet van een slechts enkele meters van het 

 beekbed verwijderden wand, welke de ravineerende overlegering \an 

 het lichtgrijze tufachtige materiaal door het zwarte Sopoelan-zand te 

 zien geeft. De bodem van het gat gevormd door dien wand en den 

 kleinen dam aan de beek-zijde is met lauw-warm, helder water bedekt, 



b Prof. Dr. F. Rinne: Beitrag zur Petrographie der Minahassa in Nord Gelebes. 

 Sitz. Berichte der K. Preussiscben Akademie der Wissenschafte, Pbys.-Malh. Qlasse, 

 1900 XXIV blz. 482/483. 



