( 133 ) 



behangen kunnen zijn, dan ziet men wanneer de vruchten rijp zijn, 

 de witte zaad pluizen op de luchtstroomen meevaren. Komen zij tegen 

 een boom aan dan hechten zij zich gemakkelijk meer of minder 

 vast, maar kunnen ook weer verder worden weggevoerd. Men zou 

 dus op het eerste gezicht denken, dat deze planten alleen door den 

 wind verspreid worden. In onzen tuin en in den tuin van de H.B.S., 

 waarin een groot aantal boomsoorten groeien, hebben wij met de 

 zaden kiemproeven gedaan. Ze werden met wat water op de stammen 

 van verschillende boomen vastgeplakt en daarna geregeld gedurende 

 de eerste dagen begoten. De zaden ontkiemen buitengewoon snel, 

 het jonge plantje hecht zich met het ondereinde van de hypocotyle- 

 as vast en na enkele dagen komen de zaadlobben al te voorschijn. 

 (Later zullen wij deze ontkieming uitvoerig beschrijven.) Laat men 

 nu de plantjes zonder verzorging op de boomen zitten, d.w.z. be- 

 sproeit men ze niet voortdurend met water dan beginnen zij spoedig 

 te kwijnen, ofschoon zij in staat zijn groote droogte te verdragen. 

 Telkens verschrompelen de zaadlobben, om na een regenbui weer 

 op te stijven. Ofschoon de afgeloopen regenmoesson zeer vochtig 

 is geweest, is van al de uitgezaaide zaden geen enkel terecht ge- 

 komen. Na eenige weken droogte zijn zij afgestorven. 



Schimper schrijft, dat de zaden zelf diep in de stamspleten terecht 

 kunnen komen, maar wij hebben nog nooit iets dergelijks waargeno- 

 men, integendeel de haren van het pappus beletten het binnendringen 

 van het zaad zelf in de spleten van de schors volkomen. Het is 

 verder bekend, dat deze planten en vooral D. Rafflesiana het liefst 

 voorkomen op weinig bebladerde boomen of hoog in de kruin waar 

 zij dus aan de felle zonnestralen zijn blootgesteld. Het leek ons 

 daarom de moeite waard eens te onderzoeken op welke wijze de 

 verspreiding en ontkieming van de zaden eigenlijk geschiedt. 



Na vele vergeefsche tochten door de ons bekende groeiplaatsen, 

 zagen wij in het begin van den regentijd de eerste jonge kiemplantjes 

 op de boomen verschijnen. Deze kwamen alle zonder uitzondering 

 diep uit de spleten van de schors naar boven te voorschijn. Boven- 

 dien zagen wij ze nu op allerlei plaatsen opkomen uit de ons reeds 

 lang bekende gangen van de Iridomyrmex-mier, Het dichtst bij 

 elkander vonden wij de plantjes op die plaatsen, waar deze mier 

 haar zeer primitieve nesten bouwt. Behalve tusschen de takken en 

 de wortels en in de bekerbladeren van Dischidia Rafflesiana, vormen 

 deze diertjes hun nesten uit verbreedingen van den loopgang, die 

 opgebouwd zijn uit de zelfde afgebeten schorsdeeltjes als waarvan 

 de gang zelf gevormd is. Deze verwijdingen maken zij het liefst aan 

 de onderkant van een zijtak, waar deze uit een dikkeren tak ont- 



10 



Verslagen der Afdeeling Natuutk. Dl. XX A". 1911/12. 



