( 134 ) 



springt, maar ook aan de onderkant van het punt, waar twee dunnere 

 twijgen bij elkaar komen. Het zou natuurlijk al te toevallig zijn, 

 wanneer de zaden juist op deze plaatsen in groot aantal zouden 

 blijven vastkleven en later door de mieren zouden worden bedekt. 

 Door deze vondsten was het raadsel opgelost en verdere tochten en 

 waarnemingen versterkten ons steeds meer in onze meening. 



Wanneer men dit feit eenmaal heeft opgemerkt, dan kost het 

 weinig moeite om eenige honderden of meer kiemplanten in korten 

 tijd te verzamelen. Hoewel de ontkieming zeer vlug gaaf, is de 

 verdere groei, in het begin tenminste, zeer langzaam. In het djattie- 

 bosch van Tempoeran vonden wij een zeer duidelijk bewijs er voor, 

 dat wij ons niet hadden vergist. Onder duizenden bekerbladeren van 

 D. Rafflesiana vonden wij een enkel exemplaar, dat een nauwe spleet 

 in den wand bezat. Deze beker werd door een groot aantal mieren 

 bewoond, die de holte in verschillende kamers en gangen hadden 

 verdeeld. Het merkwaardige was, dat uit deze spleet de twee zaad- 

 lobben van een kiemplant van D. numinularia te voorschijn kwamen, 

 terwijl de hypocotyle-as zeer lang uitgerekt was en uit het binnenste 

 gedeelte van de mierengangen naar buiten kwam groeien. 



In groot aantal leven de mieren dikwijls op de langs de dessah- 

 weggetjes aangeplante Protium-javanieum- boompjes, die door het 

 voortdurend inkappen den vorm van knotwilgen hebben aangenomen, 

 De verbreede, dikwijls halfvermolmde gedeelten schijnen uitnemende 

 nestplaatsen voor de mieren te zijn. Dischidia's groeiden op deze 

 kleine boompjes dan ook in groot aantal. Wat de reden ervan is 

 weten wij niet, maar op verscheidene plaatsen vindt men op de 

 boompjes langs de eene zijde van den weg tal van mieren, terwijl 

 er aan de andere kant weinig of geen te vinden zijn. Zonder uit- 

 zondering was dan de eerste plaats rijk, de andere zijde van den weg 

 arm aan Dischidia's. Juist op deze plaatsen is de verspreiding door 

 mieren gemakkelijk waar te nemen. Wij konden hier bovendien een 

 groot aantal foto's maken die in het meer uitvoerige stuk zullen 

 worden gereproduceerd. 



Tot zoover waren wij reeds zeer spoedig gekomen, maar ons 

 ontbrak nog altijd het voornaamste bewijs. Het wegsiepen van de 

 zaden door de mieren was nog geen enkele maal direct door ons 

 waargenomen. Proeven in onzen tuin genomen mislukten, daar de 

 Iridomyrmex voortdurend door andere miersoorten werd verdreven. 

 Maar na lang vergeefs zoeken, deden wij de waarnemingen met 

 meer succes op de eigenlijke groeiplaatsen zelf. 



Het was op een zonnigen dag in de morgenuren, terwijl de wind 

 zeer zacht was. Overal om ons heen zagen wij de lichte zaadjes op 



