( 162 ) 



massaverplaatsing moet in hoofdzaak tot gevolg hebben, dal de as 

 van het grootste traagheidsmoment haar richting verandert, waardoor 

 de openingshoek van den kegel, dien de momentane rotatieas om 

 de traagheidsas beschrijft, in grootte gewijzigd wordt. Daardoor zouden 

 in de middelwaarden van de geografische breedten veranderingen 

 moeten optreden, terwijl de analyse der waargenomen beweging juist 

 een onveranderde ligging van de middelbare pool gaf. De oorzaak 

 van hel verschijnsel ligt dus nog in het duister, en de mechanische 

 theorie van de poolbeweging telt een onopgelost vraagstuk meer. 

 Leiden, Juni 1911. 



Natuurkunde. De Heer Kameri.ingh Onnks biedt aan Meded. 

 N°. 123" uit het Natuurkundig' Laboratorium te Leiden : 

 ,, Verdere proeven met vloeibaar helium. E. Een heliumcryostaat. 

 Opmerkingen over de vorige Mededeelingen:". 



§ 1. Inleiding. In het aan J. M. van Beumelen in October 1910 

 aangeboden Gedenkboek werd eene inrichting beschreven, bij welke 

 het gx-lukt was vloeibaar helium uit den bereidingstoestel over te 

 brengen in een andere ruimte, waarin meetwerktuigen in het helium- 

 bad gedompeld konden worden. Van deze inrichting was toen partij 

 getrokken om na Ie gaan tot hoever men vloeibaar helium kon 

 afkoelen voor het vast wordt, en om tot de laagste tot nu toe be- 

 reikte temperaturen af te dalen. Doch gelijk in dezelfde Mededeeling 

 reeds werd vermeld bleek, deze inrichting niet de noodige zekerheid 

 aan te bieden. 



De proeven (December 1910) over den galvanischen weerstand 

 der metalen bij helium temperaturen en over de thermische eigen- 

 schappen van helium waren daarom weder verricht met behulp van 

 toestellen, gebracht in de ruimte van den heliumliquefaclor, waarin 

 zich de bij het expandeeren van het gas gevormde vloeistof ver- 

 zamelt. Maar men kan, zoolang niet een roertoestel in het heliumbad 

 is aangebracht, wat bij deze inrichting zeer groote moeilijkheden zou 

 medebrengen, niet vertrouwen op de gelijkmatigheid van de tempe- 

 raturen van het bad, welke toch voor nauwkeurige temperatuur- 

 bepaling eene eerste voorwaarde is. Het was dus dringend noodig l ) 

 een cryostaal te const meeren, die, al bleef hij dan ook nauw met 

 den liquefactor verbonden, toeliet, dat de toestellen, die men in het 

 heliumbad een plaats wenscht te geven, vrij van boven af, daarin 

 worden gebracht. In het volgende wordt een crj'ostaat beschreven, 

 die aan den gestelden eisch voldoet. Met dezen eryostaat werden o.a. 



!) Vergelijk ook Med. X'. 119. Zittingsverslag Febr. 1911 A § 6. 



