Ö 



( 163 ) 



de proeven over het verdwijnen van den weerstand van zuiver 

 kwik (Med. N°. 120 Ztg.Versl. April 1911 en Med. N°. 122 4 Zittings- 



Versl. ^Jei 1911) verricht. 



Nu over dezen cryostaat beschik! kan worden, is het o.a. mogelijk de 

 weerstand van een kwikdraad te meten, wiens vier verbindings-draden 



WHEATSTOKE-brug i net methode Callendar, gewone differentiaal- 

 gal vanometermethode, methode der over elkander grijpende neven- 

 sluiting, methode van meting van potentiaalverval en stroomsterkte) 

 met de meetwerktuigen zelf ook van kwik zijn tot waar de gewone 

 temperatuur heerscht (glazen buizen gevuld met (beneden vast) kwik). 

 Eveneens verminderen verschillende bezwaren van het onderzoek over 

 de mei de galvanische geleiding samenhangende verschijnselen, naar 

 aanleiding waarvan verder wordt nagegaan in hoever men voor de 

 meting van allerlei zeer kleine potentiaalverschillen partij kan trekken 

 van de gevoeligheidsvermeerdering, die zich verkrijgen laat door den 

 stroomdrager in den galvanometer (bv. de klos x ), de spoel, de stroom- 

 kring of de snaar) op de temperatuur van vloeibare waterstof te brengen. 

 Eindelijk kan beproefd worden te komen tot baden op temperaturen 

 tusschen het kookpunt van helium en het smeltpunt van waterstof, die 

 juist voor den weerstand (en misschien ook voor de specifieke warmte) 

 zeer belangrijk beloven te worden en die ook noodig zijn voor eene 

 (reeds eenmaal door onvoldoende standvastigheid van de temperatuur 

 verijdelde) juiste meting van de kritische temperatuur van helium 2 j. 



l ) De weerstand van een dundraadsklos wordt dan tot op die van een dikdraads 

 verminderd. 



-) De juiste kennis van deze is noodig voor de beoordeeling van de thermische 

 eigenschappen van het helium. Naar aanleiding hiervan zij opgemerkt, dat op de 

 afwijking van het helium van de gewone normale stoffen in tegengestelden zin van 

 die der geassocieerde stoffen nog andere omstandigheden van invloed kunnen 

 zijn dan in § 6 van Med. N'. f 19 (Zittingsversl. Febr. 1911) werden beschouwd. 

 Eene toename van de elongatie van vibratoren, welke aantrekkende deelen dichter 

 aan het oppervlak der atomen brengt, zou toename van associatie bij hoogere 

 temperatuur ten gevolge kunnen hebben. Maar in 't bijzonder kan, wanneer eene 

 eigenaardigheid in de toestandsvergelijking aan de verandering van a en b wordt 

 toegeschreven, deze evengoed worden teruggebracht tot het uitblijven van ver- 

 anderingen, die bij de gewone normale stoffen (en misschien ook nog bij stoffen 

 met niel al te lage kritische temperatuur, als argon en zuurstof) voorkomen en 

 welke men bij de beoordeeling van de verandering van hunne a en b niet in 

 aanmerking nam. Het geldt hier nl. vergelijking van het helium met de gewone 

 normale stoffen. Eene toename van de waarde van b bij helium staat dus gelijk 

 met het geheel of gedeeltelijk uitblijven van eene vermindering van b (samendruk- 

 baarheid) bij de normale stoffen, en eveuzoo staat eene toename van a met de 

 temperatuur bij het helium gelijk met het uitblijven van de vermeerdering van 

 a met het dalen der temperatuur tot welke men bij de gewone normale stoffen besluit. 



(Verg. ook de noot over de niet samendrukbaarheid van de argonatomen in 

 Med. N°. 121 van Kajierlingh Onnes en Grommelin. Zittingsverslag Juni 1911). 



