(216) 



In de molengraaffietvoerende lujaurieten van het zuidwestelijk 

 deel van Wijdlioek (701) zien we tot enkele mM. groote 

 kristallen van een pectoliel mineraal, dat in de ruimten tusschen de 

 overige mineralen in hoekige vormen is gekristalliseerd en daarbij 

 zeer talrijke aegirienzuiltjes omsluit. Tusschen gekruiste nicols zien 

 we deze laatste dan tegen een sterk dubbelbrekenden achtergrond 

 afsteken, die over grooten afstand gelijke optische oriënteering ver- 

 toont, terwijl de samenhang tusschen verschillende deelen van een- 

 zelfde kristal dikwijls is verbroken. In een zeer pectolietrijken lujau- 

 rietporphyr van Wijdlioek f701) zien we dit mineraal weer hoekig 

 tusschen de overige mineralen geklemd of het omsluit poikilitisch 

 de veldspatoïden en aegirien der grondmassa, terwijl veldspaatlijsten 

 er idiomorph begrensd in binnendringen. Vooral met de veldspatoï- 

 den is het dikwijls zeefachtig vergroeid. In hetzelfde gesteente zijn 

 beide veldspatoïden door eukoliet en in hoofdzaak sodaliet door de 

 veldspaten omsloten. 



De kristallisatie van den pectoliet behoort reeds tot de eigenlijke 

 pneumatolytische periode, waarbij het materiaal voor de gevormde 

 mineralen ten deele door het soms sterk geresorbeerde, reeds gekris- 

 talliseerde mengsel werd geleverd. Hij wordt dan ook begeleid door 

 anomalen analciem, spherischen aegirien, albiet en fluoriet. 



Uit al het voorgaande blijkt de wisseling der kristallisatievolgorde 

 in deze gesteenten en tevens de groote kristallisatiekracht van som- 

 mige mineralen onder bepaalde omstandigheden, waardoor deze zich 

 in een reeds bijna volledig gekristalliseerd gesteente nog in groote 

 kristallen hebben kunnen ontwikkelen. Hiervoor moeten de omstan- 

 digheden kort voor den afloop der kristallisatie het gunstigst zijn 

 geweest, omdat dezelfde mineralen reeds dikwijls vroeger in kleine 

 kristallen waren gekristalliseerd. Verder is voor alle gesteenten ken- 

 merkend de groote rijkdom aan pneumatolytische en thermale mine- 

 ralen ; het gloeiverlies is in overeenstemming hiermede steeds zeer 

 aanzienlijk. 



Het schijnt dan ook, dat de boven beschreven structuren, bij 

 bepaalde druk- en temperatuurverhoudingen, in een, door zijn rijk- 

 dom aan pneumatolytische gassen, dun vloeibaar magma kunnen 

 ontstaan, terwijl de wisselingen in kristallisatievolgorde in hoofdzaak 

 door de mengverhoudingen in het magma worden bepaald. 



Zoo is in nephelienrijke gesteenten bij zeer verschillende structu- 

 ren steeds het eerst uitgekristalliseerde bestanddeel de nephelien, 

 terwijl dit mineraal in nephelienarmere gesteenten na de veldspaten 

 is gekristalliseerd. We zien dit, zoowel in de gesteenten, waar de 

 veldspaat den nephelien, als in die, waar de nephelien den veldspaat 

 poiküitisch omsluit, In lujaurietporphyren van Wijdhoek (701) zijn 



