( 217 ) 



lle veldspaten /.eer rijk aan ingesloten aegiriennaaldjes, terwijl tic 

 veldspatoïden ze hoogstens in de uiterste randzone bevatten. Na de 

 kristallisatie der grootere veldspatoïden is, onder gewijzigde omstan- 

 digheden, een mozaïek van kleine idiomorphe veldspatoïdkristalletjes 

 gevormd, nog later de aegirien- en molengraaffietkristallen, die de 

 nephelienkristalletjes poikilitisch omsluiten. 



Deze gesteenten zijn betrekkelijk nephelienrijk ; op een periode 

 van vorming van grootere veldspatoïdkristallen volgde de kristal- 

 lisatie der grootere veldspaten en kleine aegiriennaaldjes, terwijl de 

 veldspatoïdkristallen nog weinig doorgroeiden. Toen kristalliseerde, 

 waarschijnlijk onder plotseling gewijzigde omstandigheden, de hoofd- 

 massa der veldspatoïden als mozaïek en ten slotte de grootere zeef- 

 vormige aegirien- en niolengraai'tiefkristallen. 



In de nephelienrijke aegirienamphiboolbiotietnepheliensyenietpor- 

 phyren, die arm zijn aan donkere mineralen volgde op een periode 

 van kristallisatie van insluitselvrije veldspatoïdkristallen en van 

 weinig veldspaat, de kristallisatie van kleine, gedrongen veldspaat- 

 zniltjes en wat biotiet, terwijl gelijktijdig de grootere nephelien- 

 kristallen doorgroeiden en van dit mineraal geen kleine kristallen 

 werden gevormd ; dit laatste blijkt uit het voorkomen der zeefvor- 

 mige nephelienkristallen. die de veldspaatzuiltjes soms alleen in hun 

 randzone omsluiten. De donkere mineralen zijn hier uitsluitend na 

 de kleurlooze en in groote kristallen gevormd. 



In de zeer nephelienrijke aegïriennepheliensyenietporph.yren van 

 < Hivenfontein 145: kristalliseerde eerst de later sterk geresorbeerde apa- 

 tiet, daarna kleine kristalletjes van nephelien en sodaliet, daarna grootere 

 kristallen van zeefvormigen nephelien, sodaliet en veldspaat gelijk- 

 tijdig met de ingesloten fijne aegiriennaaldjes en ten slotte de spora- 

 dische zeefvormige aegirienkristallen. 



Het is door de late vorming der grootere kristallen, dat in deze 

 g -teenten de kristallisatievolgorde der mineralen gemakkelijker kan 

 worden bestudeerd, dan in hun gelijkkorrelige equivalenten. 



Van de zeefvormige kristallen der eontactges teenten en kristalüjne 

 schisten onderscheiden de hier beschrevene zich, in verband met hun 

 relatieven ouderdom, door het voorkomen van uitsluitend idiomorphe 

 of afgeronde insluitsels, van de echte phenocristen der porphyrische 

 gesteenten door het ontbreken van een ordening der insluitsels naar 

 de kristallisatiewetten van het omsluitende kristal. 



Waar de zeefvormige kristallen doorgaans een fraai-idiomorphe 

 begrenzing vertoonen, blijkt hier tevens de regel, volgens welken de 

 relatieve ouderdom der kristallen in stollingsgesteenten evenredig is 

 met hun idiomorphisme, niet op Ie gaan. 



16 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XX. A". 1911/12. 



