( 237 ) 



teeren, zoodat hier een driephasen evenwicht heerscht, dat bij den 

 konstant gedachten druk nonvariant is. 



Bij warmtteonttrekking zet g 3 zich om in ƒ„ -+- h z en het smelt- 

 vlak zal bij lagere temperaturen gevormd worden door de lijn 

 f 3 S 6 voor de vaste phasen, en door de lijn hj s voor de vloeibare 

 phasen. 



Iets analoogs valt op te merken t. o. v. het smeltvlak dat van 

 5,/j uitgaat. De vloeistotlijn van dit vlak ontmoet het metastabiele 

 deel van het ontmenggebied, dat op het vlak voor Sr -\- *S« aanvangt, 

 zoodat wij ook hier een driephasen evenwicht krijgen dat metasta- 

 biel is en aangegeven wordt door f 4 gji t - 



Beneden deze driephasen-temperatuur wordt het metastabiele 

 smeltvlak aangegeven door de lijnen die van ƒ, en h t naar lagere 

 temperaturen loopen. Snijden nu de vloeistoflijnen elkaar, zooals hier 

 is aangenomen, dan wil dit zeggen, dat in dit snijpunt een vloeistof 

 gelegen is die zoowel met monokline als met rhombische mengkri- 

 stallen koëxisteert. Hieruit volgt, dat ook deze mengkristalphasen 

 met elkaar in evenwicht zijn en dat deze dus op het overgangsvlak 

 gelegen moeten zijn. 



De drie koëxisteerende phasen worden dus, zooals onmiddellijk 

 duidelijk is, gevonden door de ontmoeting van de twee smeltvlakken 

 en het overgangsvlak. Van de twee smeltvlakken ontmoeten elkaar 

 de vloeistotlijnen ; dit geeft het punt / 5 en het overgangsvlak ontmoet 

 van elk der smeltvlakken de lijn voor de vaste phase en zoo vinden 

 wij de punten S 6 en S„. 



Zoo krijgen wij dus een tweede stabiel driephasenevenwicht, maar 

 nu tusschen rhombische en monokline mengkrisiallen en een vloei- 

 stof; de temperatuur van dit driephasenevenwicht zouden wij de 

 door Sp verlaagde overgangstemperatuur kunnen noemen. 



Bij warmteonttrekking heeft de transformatie S, — » S 6 -\- / 6 plaats 

 d.w.z. de monokline mengkristallen verdwijnen en het vroeger 

 metastabiele tweephasene venwicht tusschen rhombische mengkristal- 

 len en vloeistof wordt nu stabiel. 



Hoewel de pseudokomponenten Sr en Sju niet onder alle om- 

 standigheden steeds in innerlijk evenwicht zullen zijn, en *5'„ zich 

 nooit als ware komponent gedraagt, toch kan, zooals later blijken 

 zal, de hier gegeven beschouwing van dit geval zijn nut hebben. 



Opmerking. De lezers zullen misschien reeds hebben ingezien, dat 

 de nieuwe theorie der allotropie voor het eerst een rationeele ver- 

 klaring geeft van den door Ostwald gevonden regel, dat lij het 

 optreden van een nieuwe phase de metastabiele toestand het eerst 



