C 255 ) 



denken, dat zoodanig is dat de afwijkende toestand in hel oude 

 ensemble tot den meest-voorkoinenden toestand in een nieuw ensemble 

 wordt en dit krachtveld geleidelijk zoo wijzigen dat de meest-voor- 

 komende toestand, de toestanden tussehen de ./ waarde / en --/ + ! 

 doorloopt. Ten tweede kunnen wij ook fictieve krachten op de para- 

 meters t, werkend aanbrengen die dusdanig zijn dat zij den niet- 

 stationairen toestand in staat stellen te blijven voortbestaan en deze 

 krachten kan men dan zoo wijzigen dat genoemde toestanden ais 

 een rij van even wichtstoestanden doorloopen worden. x ) 



Ik zal den tweeden weg volgen. Om de noodige krachten te 

 vinden, heeft men de grootheden i, als parameters te kiezen en de 

 kracht %_, die op het stationaire systeem werkt te bepalen door de 

 betrekking 



e-t V —— — = _,. 

 ds,. 



Het gebied I" dat hier in aanmerking komt, vindt men door 

 J /{> door J, a — $ te vervangen in de gevonden waarde V(s } — //„■), 

 daar toch thans J r . a + § z de even wichtswaarde voor h is. Doet 

 men dit, zoo vindt men voor de kracht op £, werkend 



- __ RT \ ( f ' / "" V \ f d °' lo 'l V \ - \ 



; -v \[ YJT) + \Jiït ) 'T 



Voert men deze krachten in de uitdrukking voor den arbeid in, 

 dan vindt men 



RT k , flfdlogV\ fdUogV\ J I 



o 

 RT t ^fdUog V> 

 ~JN l**\ dJS~ 



De eerste term der som van pg. 24(i is wegens de even wichtscon- 

 ditie gelijk aan nul. 



I> 



Hiermede is dus aangetoond dat loq W ook voor een niet-statio- 



A J 



nairen toestand met de entropie overeenstemt. Voor twee afwijkende 



toestanden uit verschillende ensembles geldt hetzelfde, daar men altijd 



over de Ü toestanden waarvoor (II) geldt heen, omkeerbaar van den 



eenen toestand naar den anderen kan komen. 



') Heeft men bijv. een gas waarin de dichtheid van de normale afwijkt, dan 

 kan zoowel door het aanbrengen van een kraclitveld, als door fictieve wanden die 

 de afwijkende dichtheden in stand houden, de niet-evenwichtstoestand stationair 

 gemaakt worden. 



