( M3 ) 



pholotropisehe kamer van hel laboratorium-gebouw, bij een tempe- 

 ratuur van 17 3 C. en eene vochtigheid van 70 °/„. Verlicht werd 

 steeds met de zeer doeltreffende energiehoeveelheid van 400 M. K. S. 



Het phototropisch krommingseffect, dat door eenzijdige verlichting 

 van den top, aldaar wordt teweeggebracht, planl zich na verloop van 

 eenigen tijd voort naar de basis, een verschijnsel, dat sedert Darwin 

 geïnterpreteerd wordt als de geleiding van den phototropischen 

 prikkel. Brengt nu Boysen Jensen aan de verlichlingszijde, welke ik 

 sieeds de voorzijde van het coleoptiel zal noemen, een dwarse snede 

 aan, dan ziet hij, bij eenzijdige verlichting van den top toch wel 

 weer eene basale kromming optreden. Wordt daarentegen een snede 

 aan de achterzijde aangebracht, dan neemt hij waar, dat in kamer- 

 lucht, alleen de top zich phototropisch kromt, terwijl de basis recht 

 op blij f I staan; in een met waterdamp verzadigde ruimte echter 

 kromt in het laatste geval de basis zich wel phototropisch, doch 

 blijft de kromming achterwege, indien in de snede een micaplaatje 

 wordt aangebracht. Door deze resultaten komt Boysen Jensen tot de 

 conclusie, dat de prikkel zich alleen langs de achterzijde voortplant. 



Reeds bij mijne allereerste proeven bleek, dat de invloed van de 

 toegebrachte wond veel grooter is dan uit Boysen Jensen's publicatie 

 zou moeten worden geconcludeerd. Bij het eenzijdig aanbrengen van 

 eene snede, nam ik een werkelijk aanmerkelijke, naar de vvondzijde 

 gerichte kromming waar; deze kromming moet waarschijnlijk ten 

 deele op rekening geschoven worden van een of anderen traumati- 

 sche)! prikkel, aangezien een kromming eveneens plaats heeft in 

 eene met waterdamp verzadigde atmospheer; daar nu echter de 

 kromming dan in veel mindere mate optreedt is dit eene aanwijzing, 

 dat in gewone kamerlucht de kromming in de allereerste plaats haar 

 ontstaan te danken heeft aan sterke verdamping uit de wond. Deze 

 zienswijze wordt dan nog nader door de volgende proef bevestigd. 

 Brengen we eenzijdig eene snede aan en laten we daarna het aldus 

 geopereerde coleoptiel ongeveer een halven dag in eene met water- 

 damp verzadigde ruimte staan, dan zal hel zich allengs van de opge- 

 treden kromming herstellen ; verscheidene eoleoptielen staan dan 

 weer normaal rechtop. Niet dat de wond zich weer sluit door het 

 zich weer tegen elkaar aanleggen der vaneengesneden deelen ; dit 

 gebeurt nooit ; de snede wordt in alle omstandigheden al spoedig 

 een gapende wond. Brengen we nu een dergelijk weer rechtopstaand 

 coleoptiel in gewone kamerlucht, die door voortdurend ventileeren 

 steeds in den zuiversten staat wordt gehouden, dan zien we opnieuw 

 een sterke kromming naar de wondzijde plaats grijpen. De verdam- 

 ping speelt dus zonder twijfel een overheerschende rol, of, in het 



