( 270 ) 



resultaat was nu, dat de hoeveelheid licht, die noodig is om bij 

 25 — 27° C, na een half uur een maximale topkromming te geven, 

 voor de controleplanten bedroeg ongeveer 85 M. K. S., terwijl deze 

 voor de plantjes, waarvan de basis van te voren verlicht was, een 

 waarde bedroeg van slechts ongeveer 12 M. K. S. Door verlichting 

 van de basis ioas dus de top veel gevoeliger geworden. 



Dit feit is zeer merkwaardig ; want laten we er direct den nadruk 

 op leggen, dat het volstaan eener kleine lichthoeveelheid, om den 

 top te doen krommen, ingeval de basis verlicht wordt, volstrekt 

 geen kwestie is van summatie; immers treedt een werkzame sum- 

 matie alleen op bij eenzijdige prikkeling, terwijl in het onderhavige 

 geval de vermeerdering der gevoeligheid eene alzijdige is; summatie 

 komt dus niet in aanmerking. Deze diffuse verrijking met lichtenergie 

 zou eenigszins te vergelijken zijn met een alzijdige directe verlichting- 

 van den top; maar, en hier druk ik zeer bij zonderlijk op, uit de 

 phototropische stemmingsleer weten we, dat door alzijdige verlichting 

 de gevoeligheid juist achteruit gaat; het gevoeligheid sbegr'up in het 

 onderhavig onderzoek staat dus vierkant tegenover het stemmingsbegrip 

 en mug daar ook nooit mede geïdentificeerd worden. 



Hetzelfde nu wat gevonden werd betreffende den invloed van de 

 verlichte basis op den top, bleek eveneens waar te zijn voor een 

 invloed van den verlichten top op de verdonkerde basis. 



Aangezien we hier in dit laatste geval voor de moeilijkheid stonden, 

 dat het phototropiseh krommingseffect wel naar de basis wordt voort- 

 geplant, werd drie minuten na de verlichting van den top, de bovenste 

 helft van het coleoptiel weggeknipt. Die drie minuten, en hoogst 

 waarschijnlijk nog wel minder, waren voldoende om de basis reeds 

 den invloed eener topverlichting te doen ondergaan, ook weer in dien 

 zin, dat de basis gevoeliger wordt. Contróleproeven bewezen, dat door 

 den gevoeligheidsstroom alleen, dus zonder daaropvolgende directe ver- 

 lichting, nooit een basale kromming tot stand kwam. Met alles wat 

 we van de geleiding van het krommingseffect uit den top weten, is 

 het onwaarschijnlijk, dat in die drie minuten, een waarde, die waar- 

 schijnlijk nog kleiner kan genomen worden, reeds het krommings- 

 effect in de basis zou zijn aangeland. We kunnen gerust zeggen, dat 

 het ook hier, evenals bij de gevoeligheidsvermeerdering van den top, 

 een gevoeligheidsstroom is, die als het ware bij wijze van een schok 

 door de plant vaart op het moment der verlichting. 



§ 4. 



Op grond van bovenvermelde proeven, kunnen we zeggen, dat 

 hier op zeer duidelijke wijze is gebleken, dat perceptie en reactie 



