( 276 ) 



minder heftig waren dan een maand terug. Te voren schijnt het 

 materiaal, uit dezen krater of den kegel 4, ook tot verder te zijn 

 uitgeworpen ; de heer Schoch vond althans, bij den terugtocht niet 

 den Këtengën doch een van de Sempoe-toppen zelf beklimmend, op 

 de helling, (wat op ons kaartje het oostwaarts aansluitende voorge- 

 bergte moet zijn), nog vele kennelijk versche steenen. De werking 

 van den krater 5 scheen zich af en toe te verplaatsen ; herhaaldelijk 

 zag de heer Schoch dat zuidwaarts van, dus achter de vuur- en 

 rook-zuil een nieuwe rookwolk te voorschijn kwam en steenen 

 werden opgeworpen, een verschijnsel dat echter telkens slechts kort 

 duurde. 



De werking van den kegel 4 bepaalde zich destijds tot het uit- 

 stooten van witte en blauwe rook aan de buitenzijde, terwijl een 

 gedruisch werd vernomen ,,als het geluid van dichtbijzijnden donder 

 „of als van zware branding welke op een koraalrif breekt". (Het 

 aangehaalde maleische reis-verhaal). Hij was dus toen betrekkelijk 

 rustig, en het is niet te verwonderen dat de heer Schoch aanvankelijk 

 niet dezen doch kegel 5 als den hoofdzetel der werkzaamheid en het 

 uitgangspunt van den blokkenstroom beschouwde, waarbij nog kwam 

 dat de hoogte van dezen toen door de overdekking met zand en 

 gruis glad af hellenden punligen berg werd overschat. Daarover deelde 

 mij de heer Schoch nog mede: „Door de heftige winden in Augustus 

 ,,en September is echter al dat zand en gruis verwaaid en zijn de 

 „naakte steenblokken alleen overgebleven, waardoor zijn aanzien was 

 „als van een hooge benteng. Dat hij in September hooger was dan 

 „in Augustus, is gezichtsbedrog geweest door de grootere klaarheid 

 „van den dampkring in September en doordat ik er toen vlak bij ben 

 „geweest." Dit steengeraamte rookte toen zeer sterk uit alle zijden, 

 terwijl de steenen van de helling opgeraapt nog zeer heet waren. 

 Daarentegen was de kegel 5 volkomen uitgedoofd; de bodem van 

 zijn trechtervormigen krater was „geheel droog, zandig en zonder 

 eenige rook." Zijn werkzaamheid, hoe belangrijk en indrukwekkend 

 ook, is dus slechts een voorbijgaande episode geweest in het geheel 

 dei' verschijnselen van J906. 



Het zou zeker opmerkelijk zijn zoo de blokken- en gruis-massa's 

 uit twee onderscheiden krater-openingen waren te voorschijn gekomen 

 en zich tot één stroom zouden hebben vereenigd, zonder in het relief 

 een spoor van die tweeërlei herkomst te hebben achtergelaten. Slechts 

 nader plaatselijk onderzoek zou hier misschien de gewenschte zeker- 

 heid kunnen geven. Ik moet er mij dus toe bepalen te wijzen — als 

 hypothese desnoods - - op de mogelijkheid, m. i. zelfs waarschijnlijk- 

 heid, dat de toedracht deze is geweest: Ter plaatse van den kegel 4, 



