( 323 ) 



Scheikunde. De Heer van Romburgh biedt eene mededeeiinp; 



aan van den Heer P. J. H. v. Ginneken : „Suikeroplossingen 

 en kalk". 



(Mede aangeboden door den Heer Hamburger). 



De oplosbaarheid van kalk in rietsuikeroplossingen en de ver- 

 schijnselen, die zich voordoen bij suikeroplossingen, die met kalk 

 behandeld zijn, zijn meermalen onderwerp van onderzoek geweest. 

 Het onderzoek had dan gewoonlijk een zuiver technisch doel, en de 

 onderzoekers streefden er niet zoozeer naar, wetenschappelijk werk 

 te leveren, dan wel de phenomenen te verklaren, die zich in het 

 bedrijf der suikerfabricage voordoen. Dat het onderwerp nog niet 

 is onderzocht volgens de methoden, die de tegenwoordige phj'sische 

 chemie daartoe aan de hand doet, zal wel hieraan zijn toe te 

 schrijven, dat het zoo weinig kans op goeden uitslag biedt. De 

 bezwaren, die zich bij een onderzoek als dit voordoen, zijn zóó 

 groot, dat een werkelijk volledig onderzoek met bevredigend weten- 

 schappelijk resultaat haast niet te verwachten is. Aanleiding en doel 

 van het hier weergegevene waren dan ook van technischen aard ; 

 de toegepaste methode maakt intnsschen een theoretische uiteen- 

 zetting noodzakelijk. 



De tot nu toe verkregen uitkomsten zijn in 't, algemeen niet in 

 staat, den kritischen beschouwer te bevredigen ; eensdeels hebben zij 

 zelden tot overeenstemmende resultaten geleid, van den anderen 

 kant is het niet mogelijk, uit de bekende waarnemingen een goed 

 inzicht te verkrijgen in het verband der verschijnselen. 



En toch is dit inzicht een zaak van groot technisch belang. Men 

 zal wellicht opmerken, dat er in den loop der jaren in de suiker- 

 techniek zich een wijze van werken heeft ontwikkeld, die in 't 

 algemeen bevredigende resultaten levert ; en dat dus een weten- 

 schappelijk, nauwkeurig onderzoek der verschijnselen voor de tech- 

 niek niet zoo groot belang heeft. Hel zij mij vergund, deze opmer- 

 king, die vrij dikwijls wordt geuit, kortelijks te beantwoorden. 



Een feit is, dat, ook al bestaat een vrij bevredigende werkmethode, 

 er niet zoo zelden bezwaren en storingen voorkomen, waarvan men 

 de oorzaak niet kent en tegen welke men geen afdoend middel 

 weet. De groot-industrie heeft twee methoden van experimenteeren 

 te haren dienste: het experiment in hel bedrijf zelve en het labora- 

 toriumexperiment. 



Het experiment in het bedrijf heeft gewoonlijk het volgende 

 karakteristieke verloop: Gaat een proces niet vlot, en ondervindt 



