( 328 ) 



Aangeven der vloeistoffen, die tegelijk met de beide vaste stoffen in 

 phasenevenvvicht zijn, alle gedeelten zijn van eenzelfde eutektische 

 lijn FG. Immers, indien er phasenevenwicht is in het tertiaire stelsel, 

 mag de phasenregel worden toegepast ; met dien verstande, dat het 

 aantal vrijheden hier mei één wordt vermeerderd wegens den ver- 

 anderlijken innerlijken toesland der vloeistof', welke laatste door één 

 vergelijking met 2 variabelen wordt weergegeven. Het aantal vrij- 

 heidsgraden zal dan hier gelijk zijn aan één, zoodat de mogelijke 

 toestanden in 't algemeen door één continue lijn zijn aan te geven. 



Tot nu toe was er slechts sprake van moleculen trisaceharaat en 

 moleculen kalk Indraai en werd geen gewag gemaakt van mogelijk 

 in de vloeistof' aanwezige moleculen van andere verbindingen (b.v. 

 monosaccharaat e.a.). Het bestaan znlker moleculen in de oplossing 

 doet echter aan onze uiteenzetting niets af'. Hiervoor is het n.1. 

 volstrekt niet noodig, dat de omzetting: trisaceharaat = suiker -f- 

 kalklivdraal volgens een eenvoudige vergelijking geschiedt. Wel zijn 

 wij uitgegaan van vloeistoffen, die slechts moleculen trisaceharaat en 

 kalkhydraat bevatten, doch deze stellen slechts hypothetische begin- 

 en eindtoestanden voor. De lijnen die de samenstelling der vloei- 

 stoffen voorstellen, welke slechts moleculen trisaceharaat en kalk- 

 hydraat bevatten en resp. mei deze vaste stoffen coëxisteeren (dus 

 de lijnen AB en DE), zijn dan ook zuiver hypothetisch en niet 

 experimenteel bepaalbaar. De lijn FG echter is onder de conditie, 

 dat het phasenevenwichl zich sneller instelt dan het reactie-even- 

 wicht, wellicht experimenteel Ie bepalen. Wij vonden boven, dat 

 het evenwichtspunt moest gelegen zijn in een punt Q. De lijn, die 

 voor verschillende concentraties het evenwichtspunt aangeeft, zal 

 dan een beloop kunnen hebben als door AJSFO wordt aangegeven. 

 AN geeft de samenstelling der vloeistoffen, die in definitief even- 

 wicht zich bevinden met kalkhydraat als Bodenkörper, vloeistoffen 

 met samenstelling op NO zullen in definitief evenwicht met vast 

 trisaceharaat coëxisteeren . 



Dit alles zou ook en meer rigoureus kunnen worden afgeleid, 

 door het stelsel eersl te beschouwen als zuiver quaternair, en door 

 een gepaste wijze van projectie over Ie gaan tot het ternaire stelsel. 

 De doorsnede in het quaternaire stelsel van een vlak, dat het inner- 

 lijk evenwicht in de vloeistof aangeeft, met de oplosbaarheidsopper- 

 vlakken der vaste stoffen, zou dan, geprojecteerd, in het ternaire 

 stelsel geven de lijn van het definitieve evenwichl, welke hier door 

 A.NO is voorgesteld ')• Intusschen scheen ons de beschouwingswijze, 



') Zie Bakhuis-Roozeboom en Aten, Zeitschr. f. Physik. Ghem. 53, 449 (1905) Cf. 

 ook Zeitsch. i'. Physik. Ghem. 75, 687 (1911), waar ik een dergelijke beschouwing- 

 voor een ander pseudo-quaternair stelsel nader heb uitgewerkt. 



