( 34fi ) 



lichaam kinetische energie vertoont, is dus als secundair verschijnsel 

 op te vatten. Niet alleen een beweging der energie (massa), maar 

 een vermeerdering der energie is hierbij in het spel. Zoo wordt aan 

 de electrostatische energie van een geladen geleider, wanneer deze 

 in beweging komt, magnetische energie toegevoegd, en iets soort- 

 gelijks zal in andere gevallen, waarin kinetische energie optreedt, het 

 geval moeten zijn. ') 



De vraag kan nu gesteld worden, welke krachten wij moeten 

 aannemen, dat op de electromagnetische energie werken. Daartoe 

 znllen wij uitgaan van de bekende vergelijking : 



Hierin stelt L V een volume-element voor, q de dichtheid van 

 malerieele massa, o de snelheid daarvan en © den straalvector. 



— geelt een partieel e differentiatie naar den tijd aan, waarbij de 



coördinaten constant worden gehouden, terwijl 



d ö d ö ö 



dt dt ^ x ds ^ y dy ^ z e* 



eindelijk is 



r.. dpxx . dpx>, . üp xz 



Div. p x = — f- 



dx dy dz 



p xx r, I (<£ = + &) — <£», - S ? \ 



Px;i = - (<i- x <£ y + s ?x a y ) 



1 



Uit deze vergelijking wordt gewoonlijk afgeleid, dat — 6 als hoe- 



c 2 



veelheid van beweging beschouwd kan worden. 



Wil men nu krachten invoeren, die op de mediumenergie werken, 



dan zal men het rechter lid zoo moeten omvormen, dat in plaats 



d 

 van het ditlerentiaalquotient met — een differentiaalquotient met 



dt 



d' d d d d ,«.-,,, 



|- av 5 + \i\, f- ro z j— optreedt. Dit kan als volgt ge- 

 at O t O x "!/ "= 



schieden. Wij stellen 



!) Wel verre van het bestaan van den aether te ontkennen, zou ik alle traagheid 

 tot werking van het medium willen terugbrengen. Verg. Phys. Zeitschr. 1911. 

 p. 600-603. 



2 ) In overeenstemming met Laue wordt een druk door een positieve waarde van 

 p^iaangeduid. 



