( 348 ) 



ging van het stralingsveld. Eigenlijk zijn deze twee verklaringswijzen 

 met elkaar in strijd ; of althans is een van de twee overtollig. Indien 

 zoowel de spanning in het medium bestond, als de hoeveelheid van 

 beweging zou men hun effect moeten optellen, waardoor men het 

 dubbele bedrag voor den stralingsdruk zou vinden. 



Bij de hier voorgestelde waarde der spanningen bestaat dat bezwaar 

 niet. Volgens haar moet de kracht, die op een lichaam wordt uit- 

 geoefend öf door de spanning, of door het bewegingsmoment van 

 het medium worden verklaard. En waar beide aanwezig zijn moet 

 hun effect worden opgeteld. Wanneer een lichtstraal tegen een vol- 

 maakten spiegel wordt teruggekaatst, is trouwens in den straal wel 

 geen longitudinale spanning, maar op het oppervlak, waar de tangen- 

 tieele component van € steeds nul is, treedt wel degelijk een spanning 

 op, die rekenschap van den stralingsdruk geeft. De werking van 

 een lichtstraal wordt zoo geheel analoog aan die van een water- 

 straal, die tegen een vlak wordt gespoten en er tegen terugkaatst: 

 in den straal behoeft geen druk te bestaan, op het oppervlak, waar 

 het water terugkaatst, zal wèl een druk aanwezig zijn. 



De spanningen i, die wij invoerden zijn dus geheel analoog aan 

 elastische spanningen in lichamen, de MAXWELL'sche spanningen 

 daarentegen zijn analoog aan wat Laue absolute spanningen noemt, 

 die door hun Div. de verandering van bewegingsmoment in een 

 stilstaand ruimte-element bepalen. Deze verandering wordt, zooals 

 bekend is, door twee oorzaken teweeggebracht, l e door de werking 

 der spanningen t, 2' door transport van bewegingsmoment door de 

 begrenzingsvlakken van het ruimte-element. 



Als resultaat van onze algemeene beschouwingen kunnen wij 

 opmerken, dat wij weliswaar het bestaan van lichamen met 

 constante massa ontkennen en daardoor van de klassieke mechanica 

 afwijken, maar dat aan den anderen kant de energiewet ons waarborgt 

 dal de som van alle massa's constant blijft, zoodat het eenige verschil 

 is. dal wij aannemen, dat de massa met de energie van het eene 

 lichaam op het andere overgaat. Bovendien hebben wij de wet actie = 

 reactie en die der constante zwaartepuntsbeweging weer aangenomen. 

 Vergelijken wij hiermee de oudere electronentheorie, waarin de totale 

 massa een veranderlijke grootheid was, dan blijken wij ons door 

 onze onderstellingen geenszins verder van de klassieke mechanica 

 te verwijderen, maar veeleer ertoe terug te keeren. 



§ 3. Gaan wij het bijzondere geval na van een lichaam, dat door 

 een kracht !Ü in beweging wordt gebracht, dan zullen wij aannemen 



