waaruit volgt 



( 349 ) 



dm 1 _ „ <i» dm 



- z= - <o& en ^ = m- + »- 

 dt c* dt dt 



1 



- VdV 

 dm c 2 



c 2 



of 



Z(, 



= -4«(i-t) + C- 



Schrijft men voor de integratieconstante ï(m a ), dan vindt men : 



in 



m = ° (2) 



Zoo vindt men dus zonder van de relativiteitstheorie gebruik te 

 maken de bekende uitdrukking, die Lorentz l ) op grond van de door 

 hem opgestelde relativiteitstheorie heeft afgeleid. Het kan misschien 

 bevreemden, dat wij haar hier vinden zonder de LoRENTZ-contractie 

 te hebben ingevoerd, terwijl Lorentz haar heeft afgeleid voor lichamen, 

 welke die contractie wèl ondergaan. Om dit feit te verklaren moeten 

 wij opmerken, dat bovenstaande afleiding altijd geldt, wanneer de 

 arbeid van de kracht $ï de eenige energieverandering van het lichaam 

 vertegenwoordigt, en dit is het geval, l ste wanneer het lichaam 

 onveranderlijke gedaante heeft, 2 de wanneer het lichaam de Lorentz- 

 contractie ondergaat volgens de relativiteitstheorie. Immers volgens 

 deze theorie is, als een lichaam beweegt, de gecontraheerde vorm 

 de evenwichtsvorm. Een virtueele vormverandering vereischt dus 

 geen arbeid, en wanneer een lichaam quasistationair versneld wordt, 

 wordt er geen arbeid voor de vormverandering besteed. Denkt 

 men bijvoorbeeld een elcctrisch geladen lichaam, dan zal de negatieve 

 arbeid, die bij contractie door de electrische krachten wordt verricht 

 door positieven arbeid van andere krachten (die wij elastische krachten 

 zullen noemen) worden gecompenseerd. 



Deze opmerking werpt een nieuw licht op de beteekenis dei- 

 bekende proeven van Kaufmann (Bücherer, Hupka). Deze proeven zijn 

 uitgevoerd met het doel om uit te maken of de electronen bij hun 

 beweging deformeeren. Wij zien hier echter, dat, ook wanneer de 

 juistheid van vergelijking (2) door dergelijke proeven bevestigd wordt, 

 hierdoor geenszins het bestaan der deformatie wordt bewezen. Wal 



l ) H. A. Lorentz. Deze Verslage i p. 998 Anno 1904. 



