( 350 ) 



werkelijk door deze proeven kan worden beslist, is de vraag, of wij 



terecht aan de energie massa hebben toegekend. 



Om vergelijking (2) af te leiden hebben wij alleen aangenomen, 



1 

 dat de masseitoename gelijk is aan — gedeelte van de energïetoename. 



De vraag kan nu gesteld worden of ook ??( == — 8 (f = energie 



van het lichaam wanneer het stilstaat). In het bijzonder zullen wij 

 deze vraag stellen voor electronen met oppervlakte lading. Letten 

 wij hierbij alleen op de electromagnetische hoeveelheden energie en 

 bewegingsmoment, dan vinden wij daarvoor respectievelijk 



1 



c 2 H v 2 



3 4 ü 



e' = e' en ©' 



waarin e' de electrostatische energie van het stilstaande electron 

 voorstelt. Hierdoor wordt dus niet voldaan aan de formules 



[/ 



1 



en © = — e~: . 



» 2 

 1 



Maar daarmee is nog niet gezegd, dat er aan deze formules niet 

 voldaan zon zijn, indien men in plaats van e' en @' de totale energie 

 en hoeveelheid van beweging invoerde. Het is n.1. bekend, dat een 

 electron, behalve zijn electromagnetische energie noodzakelijk nog 

 andere (elastische) energie 1 ) bezit. Reeds wegens deze meerdere ener- 

 gie moet ook de massa, en daarom ook ©' met een (en wel een posi- 

 tieven) term vermeerderd worden. Maai* er is een andere reden waar- 

 om ©' met een zeker bedrag verminderd moet worden om de totale 

 waarde van het bewegingsmoment te vinden. In het lichaam van 

 het electron bestaat n.1. een hoeveelheid van beweging, waarvan de 

 richting aan de bewegingsrichting tegengesteld is. Letten wij toch 

 op den straalvector, dan vinden wij, dat hij aan de bij de beweging 

 vooraangaande helft van het electron naar binnen, bij de achterhelft 

 van het electron naar buiten is gericht; in het electron is hij nul. 

 Opdat de energie continu door de ruimte bewege is echter nood- 

 zakelijk, dat er in het electron een energiestroom (en dus ook een 

 hoeveelheid van beweging) van de voorhelft naar de achterhelft 

 plaats vindt. Uit energietransport wordt door de arbeid der elastische 



)) Verg. o.a. H. A. Lorentz. The theory of electrons p. 113 en 114, waar ook 

 de opmerkingen van Poincaré en Abraham hieromtrent besproken worden. 



